حجم مبنا چیست و چگونه در معاملات سهام اثر می‌گذارد؟

1,319 بازدید
حجم مبنا

در تمامی بازارهای سهام موجود در کشورهای مختلف قانون گذاران همواره به دنبال ایجاد شرایطی هستند که ضمن تعیین مناسب قیمتها در چهارچوب خرید و فروش معامله گران جلوی مداخلات اشخاص فرصت طلب و یا سوء استفاده گر در آنها گرفته شود. از این رو همواره تدابیری برای جلوگیری از اعمال نفوذ این افراد در چرخه طبیعی معاملات و به تبع آن نوسان های غیر معمول قیمت در نظر گرفته می شود تا ضمن ممانعت از متضرر شدن سهامداران، مسیر طبیعی معاملات اوراق بهادار به درستی و بدون ایجاد خلل طی شود. در این راستا یکی از عواملی که می‌تواند به جریان مناسب داد و ستدها در بازارهای مالی کمک کند، ایجاد چهار چوبی است که به موجب آن تمامی طرفین دخیل از جمله ناشران (شرکت‌هایی که نماد معاملاتی آنها در بازار معامله می‌شوند)، کارگزاران و هر یک از اشخاص حقیقی یا حقوقی که به نحوی در چرخه معاملات بازار دخالت دارند، بتوانند به راحتی و با حداکثر امنیت در آن به داد و ستد بپردازند. به این منظور است که در تمامی بازارهای اوراق بهادار من جمله بورس نیویورک، بورس‌های شانگهای، توکیو، فرانکفورت و… شاهد آن هستیم که نهادهایی به منظور حفظ چهارچوب معاملات و کنترل بر نحوه انجام آن به فعالیت می‌کنند. در ایران نیز سازمان بورس و اوراق بهادار به عنوان متولی انجام معاملات در بازار سرمایه، از طریق شرکت‌های زیر مجموعه خود شامل شرکت بورس اوراق و بهادار تهران و شرکت فرابورس ایران در انجام معاملات سهام نظارت دارد. در ادامه به توضیح حجم مبنا می پردازیم.

کلیات حجم مبنا

در همین راستا یکی از ابزارهایی که از سال ۱۳۸۲ و در زمان تصدی دکتر حسین عبده تبریزی برای کمک به حفظ آرامش در معاملات سهام از آن استفاده می‌شود، حجم مبنا است. با استفاده از این ابزار امکان نوسان غیر معمول و کاذب برای سهم های بورسی را از بین می رود. کاربرد اصلی حجم مبنا در محاسبه قیمت پایانی نماد های فعال در بورس تهران است. همان طور که پیشتر اشاره شد این ابزار تنها در بورس تهران مورد استفاده قرار می گیرد و میزان آن به طور خودکار، توسط سامانه معاملات اندازه گیری می‌شود. بنابراین هیچ یک از معامله‌گران در محاسبه آن دخالتی ندارند و می توانند آن را همه روزه در سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران (tsetmc.com) برای هریک از نمادها مشاهده کنند. برای آنکه بتوانیم حجم مبنا را به خوبی توضیح دهیم ابتدا لازم است تعریفی دقیق از قیمت پایانی داشته باشیم.

قیمت پایانی چیست؟

قیمت پایانی به طور ساده عبارت است: از قیمتی که بر اساس میانگین وزنی معاملات هر نماد در یک روز به دست می‌آید. اما آنچه که قیمت پایانی در بورس تهران را از نمادهای مورد معامله در فرابورس جدا می کند میزان حجم مبنای تعیین شده از سوی هر یک از این بازارهاست. درحالی که بورس تهران حجم مبنای نمادها را بر اساس قوانین داخلی محاسبه می کند، مطابق با دستورالعمل های به کار گرفته شده در فرابورس حجم مبنا برای تمامی نمادهای این بازار عدد یک لحاظ شده است. بنابراین قیمت پایانی در هر یک از نمادهای فرابورسی برابر با میانگین موزون تمامی معاملات انجام شده در روز خواهد بود. این در حالی است که نمادهای بورسی باید برای به دست آمدن قیمت پایانی هر روز عدد حاصل از میانگین وزنی را متناسب با حجم مبنای تعیین شده برای آن نماد تعدیل کنند.

تعریف حجم مبنا

مطابق با تعریف مندرج در تارنمای شرکت بورس اوراق بهادار تهران، حجم مبنا عبارت است: آن تعداد از یک نوع اوراق بهادار که باید در هر روز مورد دادوستد قرار گیرد تا کل درصد تغییرات مجاز در آن روز در تعیین قیمت روز بعد لحاظ شود. این تعداد که از سوی سازمان بورس و ارواق بهادار تعیین می‌شود، برابر با ۰٫۰۰۰۴ یا چهار ده‌هزارم سرمایه ی شرکت با کف مبلغ ۵۰ میلیون تومان و سقف مبلغ یک میلیارد تومان که باید در طول یک روز داد و ستد شود. برای مثال،‌ با توجه به عدد یاد شده اگر میزان سهام یک شرکت یک میلیارد سهم باشد، حجم مبنای معاملات این نماد در طی یک روز ۴۰۰ هزار سهم خواهد بود. توضیح ساده این مفهوم به این معناست که اگر حجم مبنا برابر با حجم معاملات یک روز یک نماد باشد، قیمت پایانی معاملات آن روز برابر با میانگین وزنی تمامی معاملات در روز یاد شده خواهد بود. اما اگر میزان معاملات انجام شده در یک روز تنها درصدی از حجم مبنا باشد دیگر نمی توانیم قیمت پایانی را تنها با گرفتن میانگین وزنی از همه معاملات آن روز به دست بیاوریم.

یک مطالب جالب دیگر...! بخوانید »  مقدمه ای بر تحلیل تکنیکال

چگونگی محاسبه حجم مبنا

برای آنکه چگونگی به کارگیری حجم مبنا را به خوبی توضیح دهیم با مثالی ساده کار را پی می گیریم. فرض کنید که یک نماد حجم مبنایی برابر با ۲ میلیون سهم دارد. در چنین شرایطی اگر قیمت پایانی این نماد در روز گذشته ۱۲۰ تومان باشد و میزان معاملات آن در روز مورد نظر به یک میلیون سهم (یعنی ۵۰ درصد حجم مبنا) برسد، در اولین قدم از محاسبه قیمت پایانی روز جاری، ابتدا میانگین وزنی معاملات آن روز را به دست می‌آوریم. سپس تفاوت میانگین به دست آمده با قیمت پایانی روز گذشته را در نسبت معاملات امروز به حجم مبنا ضرب می کنیم و آن را به قیمت پایانی روز گذشته اضافه می‌کنیم تا قیمت پایانی به دست آمده در این روز محاسبه شود. در این حالت اگر فرض کنیم که میانگین وزنی معاملات روز جاری ۱۳۰ باشد قیمت پایانی نماد برابر خواهد بود با ۱۲۵ تومان.

میانگین وزنی معاملات امروز: ۱۳۰

قیمت پایانی روز گذشته: ۱۲۰ تومان

حجم مبنا: ۲ میلیون سهم

حجم معاملات روز جاری: ۱ میلیون سهم

تفاوت میانگین وزنی معاملات امروز با قیمت پایانی در روز گذشته:

۱۳۰-۱۲۰=۱۰

تعدیل با حجم مبنا:

۵=۱۰*۰.۵

قیمت پایانی امروز:

۱۲۵=۱۲۰+۵

بنابراین مبنای تغییرات قیمت‌ها و سقف مجاز نوسان روز بعد، در بازه ۵ درصد مثبت و ۵ درصد منفی خواهد بود.

AtlasNegar/uploads/2017/11/buffet-4-6.jpg
یک مطالب جالب دیگر...! بخوانید »  منظور از سبد سهام چیست؟
Screen Shot 2019-08-19 at 5.04.47 PM
درخواست مشاوره پذیرش

درخواست مشاوره ثبت نام

جهت مشاوره ثبت نام در دوره جامع نخبگان اطلاعات خود را ثبت کنید تا با شما تماس بگیریم.

نظر شما در رابطه با این مطلب ...

0 Comments

No Comment.

form