خانه سرمایه

منظور از نسبت های مالی سودآوری و نقدینگی چیست؟ این نسبت ها چند نوع دارند؟

منظور از نسبت های مالی سودآوری چیست؟

در طبقه‌بندی نسبت‌های مالی، چهار گروه وجود دارند که نسبت های مالی سودآوری یکی از این چهار گروه به شمار می‌روند. نسبت های مالی سودآوری، عملکرد کلی و میزان موفقیت شرکت در کسب درآمد را نسبت به حجم عملیات انجام شده اندازه‌گیری می‌کنند. در واقع، نسبت‌های سودآوری، میزان سودآوری تحت تأثیر درآمدها، فروش، نرخ بازگشت سرمایه‌گذاری‌ها و غیره هستند که با بررسی این موارد، نسبت سودآوری به دست می‌آید. نسبت‌های سودآوری شامل انواع گوناگونی هستند که آن‌ها را در این مقاله بررسی می‌کنیم.

رابطه بین بازده دارایی و نسبت های مالی سودآوری

بازده دارایی یکی از مهم­ترین شاخص­‌های بررسی عملکرد شرکت­‌ها است. این شاخص نشان می­‌دهد که شرکت‌ها در ازای دارایی مورد استفاده، چه اندازه سودآور بوده‌اند.

نسبت های مالی سودآوری
در محاسبه نسبت‌­هایی که یکی از پارامترهای آن از صورت سود و زیان و دیگری از ترازنامه استخراج می­‌گردد – مثل نسبت بازده دارایی که در آن، صورت کسر از صورت سود و زیان و مخرج کسر از ترازنامه استخراج می‌شود – پارامتر ترازنامه‌ای را به صورت میانگین ابتدا و انتهای دوره در نظر می­‌گیریم. به عنوان مثال، بازده دارایی‌های سال ۸۷ برابر می­‌شود با سود خالص ۸۷ تقسیم بر میانگین جمع دارایی‌های ۸۶ و ۸۷. در این صورت برای شرکت فرضی «الف» خواهیم داشت:

نسبت های مالی سودآوری

این نمودار نشان می‌­دهد که شرکت در سال ۸۷ از هر صد تومان منابع اقتصادی در اختیار خود – مجموع دارایی‌ها – توانسته ۱۲ تومان سود کسب کند. ولی در سال ۸۹ شرکت از هر صد تومان منابع اقتصادی در اختیار خود، تنها موفق به کسب ۷ تومان گردیده است.

 بازده حقوق صاحبان سهام چگونه محاسبه می‌شود؟

نسبت مالی سود آوری بعدی، بازده حقوق صاحبان سهام است که از تقسیم سود خالص بر حقوق صاحبان سهام بدست می‌­آید:
نسبت های مالی سودآوری
این نسبت از نظر صاحبان سهام واحدهای تجاری مهم‌­تر از بقیه نسبت‌­ها است. زیرا نتیجه سرمایه­ گذاری آن‌ها را نشان می­‌دهد. نسبت بازده حقوق صاحبان سهام برای شرکت فرضی «الف» به قرار زیر است. دقت کنید که تنها در محاسبه این نسبت می­‌توان در مخرج از میانگین استفاده کرد.

نسبت های مالی سودآوری

عدد ۳۱% در سال ۸۸ بدین معنا است که سهامداران شرکت در سال ۸۸ به ازای هر ۱۰۰ تومانی که در شرکت سرمایه ­گذاری کردند – شامل سرمایه و سود انباشته – توانسته‌اند ۳۱ تومان سود کسب کنند.

منظور از حاشیه سود ناخالص چیست؟

این نسبت های مالی سودآوری از تقسیم سود ناخالص یعنی فروش منهای بهای تمام شده کالای فروش رفته بر فروش به دست می‌آیند.

نسبت های مالی سودآوری

این نسبت های مالی سودآوری، اثربخشی سیاست قیمت­ گذاری و کارایی تولید یعنی کنترل مطلوب هزینه‌های تولید را منعکس می­‌کنند. برای شرکت فرضی «الف» خواهیم داشت:

نسبت های مالی سودآوری

حاشیه سود ناخالص در سال ۸۶ برابر ۱۵% بوده است. این مقدار نشان می­‌دهد که شرکت در سال ۸۶، کالایی را به مبلغ ۱۰۰ تومان فروخته است؛ در صورتی که هزینه تولید آن یعنی بهای تمام شده کالای فروش رفته برابر ۸۵ تومان بوده است (۱۰۰-۱۵). ولی در سال ۸۹ کالایی را به مبلغ ۱۰۰ تومان فروخته است که هزینه تولید آن ۹۲ تومان (۱۰۰-۸) بوده است.

حاشیه سود عملیاتی چگونه محاسبه می‌شود؟

سود ناخالص فقط هزینه‌های تولید یعنی بهای تمام شده کالای فروش رفته را در نظر می­‌گیرد. ولی سود عملیاتی، کلیه هزینه‌های عملیاتی که شامل هزینه‌های تولید، هزینه‌های اداری، عمومی و فروش می‌شوند را در نظر می­‌گیرد. به همین دلیل، محاسبه حاشیه سود عملیاتی با هدف بررسی سودآوری شرکت از کسب و کار خود (فعالیت‌های عملیاتی) بسیار اهمیت دارد.

نسبت های مالی سودآوری

برای شرکت فرضی «الف» خواهیم داشت:

نسبت های مالی سودآوری

این نمودار نشان می­‌دهد که شرکت در سال ۸۶ از هر ۱۰۰ تومان فروش توانسته ۶ تومان سود از کسب و کار عملیاتی خود کسب کند. ولی این عدد در سال ۸۹ به ۱ تومان رسیده است.

یک مطلب جالب دیگر بخوانید؛  قیمت سهام بعد از تقسیم سود نقدی

حاشیه سود خالص چیست؟

این نسبت های مالی سود آوری میزان سودآوری هر واحد از فروش شرکت را نشان می­‌دهند. به عنوان مثال، حاشیه سود ۲۰% نشان می­‌دهد که شرکت از هر ۱۰۰ تومان فروش، ۲۰ تومان سودکسب کرده است؛ البته با در نظر گرفتن تمام درآمدها و هزینه‌ها که شامل هزینه‌های عملیاتی و غیرعملیاتی نیز می‌شوند. 

نسبت های مالی سودآوری

حاشیه سود خالص برای شرکت فرضی «الف» در سال‌های مختلف برابر است با:

نسبت های مالی سودآوری

دیدگاه شما

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.