ورود

ایندکس دلار و رابطه آن با بورس ایران

Buffet (4)

چکیده مقاله “ایندکس دلار و رابطه آن با بورس ایران” : همانطور که می دانید دلار سالهای زیادی است که به عنوان ارز شناخته شده در بازارهای جهانی و اقتصاد بین الملل در حال معامله و رد و بدل است. از این جهت حدود ۴۰ سال پیش شاخصی به نام ایندکس دلار در آمریکا تعیین شد و ارزش دلار را در مقابل ۶ ارز جهانی و معتبر دیگر می سنجید. ایندکس دلار همچنان در بورس آمریکا در حال معامله است و تغییرات دلار را نسبت به سبد ارزی ذکر شده می سنجد. از این جهت که بازار سهام ایران رابطه تنگاتنگی با قیمت محصولات جهانی دارد و محصولات جهانی(کامودیتی ها) نیز از ارزش دلار تأثیر می پذیرند، پس می توان گفت که این دو (ایندکس دلار و بورس ایران) همبستگی نزدیکی با یکدیگر دارند.

در این مقاله تصمیم داریم تا به تأثیرگذاری شاخص دلار بر بورس ایران بپردازیم.

مقدمه ای از ایندکس دلار

شاخص دلار آمریکا (USDX) ارزش دلار آمریکا را در مقایسه با یک سبد متشکل از ۶ ارز بین المللی دیگر نشان میدهد. این شاخص در سال ۱۹۷۳ عنوان شد.این شاخص با ارزشی برابر با ۱۰۰ واحد و در بازار قراردادهای فیوچر آمریکا معامله می شد. شاخص دلار نشان دهنده یک میانگین وزنی هندسی از مقایسه دلار با ۶ ارز زیر میباشد :

(Euro (EUR) ،Japanese yen (JPY) ،British pound (GBP) ،Canadian dollar (CAD) ،Swedish crown (SEK) ،Swiss franc (CHF

ایندکس دلار و رابطه آن با بورس ایران

 همانطور که درشکل بالا مشاهده می شود یورو با داشتن ۵۷٫۶ درصد بیشترین وزن را در این شاخص دارد.

اگر نیاز به اطلاعات بیشتری در خصوص شاخص دلار دارید توصیه می کنیم مقاله تهیه شده توسط خانه سرمایه را با کلیک بر اینجا مطالعه نمایید.

دلایل تغییر ایندکس دلار

همانطور که ذکر شد ایندکس دلار، ارزش این ارز را نسبت به ۶ ارز دیگر می سنجد. این شاخص در بورس های امریکا مورد معامله قرار می گیرد و ارزش آن پایین و بالاتر از عدد ۱۰۰ در نوسان است. هر گاه شاخص دلار بیش از ۱۰۰ باشد به این معنا است که به صورت متوسط ارزش دلار از ۶ ارز دیگر بیشتر شده است و برعکس این موضوع نیز مصداق دارد.

 ایندکس دلار و رابطه آن با بورس ایران

ایندکس دلار به دلایلی ممکن است تغییر نماید و از ارزش آن کاسته یا به آن افزوده شود. از جمله آن دلایل می توان به تغییرات نرخ بهره(سود) آمریکا و کشورهای مالک ۶ ارز اشاره نمود. همچنین تغییرات سیاسی هم می تواند بر این موضوع تأثیر گذار باشد. تراز تجاری(تفاوت واردات و صادرات) و تورم که می تواند تقاضا برای ارز آن کشورها را تغییر دهد نیز در این موضوع موثر واقع می شود.

ایندکس دلار و رابطه آن با بورس ایران

همانطور که می دانید، بیش از نیمی از شرکت های حاضر در بازار سرمایه ایران به نوعی با اقتصاد بین الملل و به خصوص قیمت کامودیتی ها(کالاهای جهانی) در ارتباط هستند. همچنین بسیاری از شرکت های دیگر در بازار سرمایه ما به صورت سرمایه گذاری و هلدینگی فعالیت می نمایند که می توان گفت به صورت غیر مستقیم با قیمت های جهانی محصولات در ارتباط هستند. صنایعی همچون شیمیایی و پتروشیمی با سهم بیش از ۲۰% ارزش بازار و فولاد و سنگ آهن با سهم بیش از ۱۸% بازار و … از قیمت های جهانی محصولات تبعیت می کنند.

از طرفی می دانیم که کامودیتی ها عمدتاً با دلار معامله و ارزشگذاری می شوند. هر کالایی که با دلار یا هر ارز دیگری مبادله شود از طرفی قیمت آن وابسته به عرضه و تقاضای محصول است و از طرفی دیگر تغییرات ارزش ارز پایه برای معامله نیز بر قیمت آن کالا یا محصول تأثیر گذار است. به عنوان مثال، شمش فولادی بر اساس دلار معامله می شود و قیمت آن حدود $۳۹۰ است. حال با فرض ثبات همه عوامل، اگر ارزش دلار یا ایندکس آن دچار تغییر شود، قیمت شمش جهانی هم به واسطه این تغییرات، نوسان خواهد داشت. اما این دو رابطه عکس با یکدیگر خواهند داشت. یعنی زمانی که ارزش دلار(یا شاخص آن) افزایش می یابد، قیمت محصول مثل فولاد کاهش خواهد یافت.

شاید برای شما پیش بیاید و بپرسید که چرا باید چنین اتفاقی بیافتد؟! پاسخ را با ذکر مثالی توضیح خواهیم داد. فرض کنید شما برای خرید شمش و وارد کردن آن باید $۳۹۰ بپردازید و دلار به ریال برابر ۳۸۰۰۰ است(یعنی هر دلار ۳۸۰۰ تومان). حال اگر ارزش دلار افزایش یابد، به این معنی که ارزش سایر ارزها مثل ریال در مقابل دلار کاهش یابند چه اتفاقی می افتد؟ آن زمان برای تهیه دلار شما باید به جای ۳۸۰۰۰ریال مبلغ ۳۹۰۰۰ ریال بپردازید و برای خرید شمش فولاد اقدام کنید. از این جهت که در علم اقتصاد قیمت یک کالا با تقاضای آن رابطه معکوس دارد، قیمت شمش فولاد برای شما که وارد کننده هستید از (۳۸۰۰۰ * $۳۹۰) به (۳۹۰۰۰*$۳۹۰) افزایش خواهد یافت و این افزایش موجب می شود که شما از تقاضای خود منصرف یا میزان آن را کاهش دهید که این عامل موجب تعدیل و کاهش قیمت شمش فولاد(از $۳۹۰ به مثلا $۳۸۰) می شود تا مجدد تعادل عرضه و تقاضا برقرار شود. اینجا ما در مورد شمش فولاد مثال زدیم اما در مورد کالاهای دیگر این موضوع نیز مصداق دارد.

ایندکس دلار و قیمت جهانی نفت

در ابتدا باید بگوییم که اقتصاد ایران وابستگی بسیاری به قیمت جهانی نفت دارد. از طرفی بورس به عنوان آینه تمام نمای اقتصاد یک کشور است. پس با تغییرات قیمت جهانی نفت، وضعیت کلان اقتصادی تغییر و موجب تغییر بازدهی بازار سهام خواهد شد.

اما اگر بخواهیم بگوییم که دلار به عنوان یکی از علل تغییرات قیمت جهانی نفت است، باید ذکر کنیم که این رابطه با توجه به دلایل بالا معکوس است. یعنی زمانی که ارزش دلار افزایش(کاهش) می یابد، قیمت نفت نیز کاهش(افزایش خواهد یافت(با فرض ثبات سایر عوامل). برخی از اقتصاددانان معتقدند که قوی‌ترین توجیه برای رابطه بین دلار و نفت از مسیر قیمت نفت به دلار – و نه برعکس- می‌گذرد. آمریکا بزرگ‌ترین واردکننده جهانی نفت خام است و در سال‌های اوج، رقم واردات نفت و مشتقات نفتی این کشور به عددی معادل ۱۲ میلیون بشکه نفت خام در روز می‌رسد. افزایش برون‌زای قیمت نفت خام باعث تشدید کسری تجاری آمریکا می‌شود و افت قیمت دلار سریع‌ترین مکانیسمی است که می‌تواند این کسری را جبران کند و وضعیت را در حال تعادل نگه دارد(یعنی کاهش ارزش دلار). این مکانیسم نیز می‌تواند همبستگی منفی بین قیمت نفت و نرخ دلار را توضیح بدهد.

در نمودار زیر رابطه دلار و نفت را می توانید مشاهده نمایید:

ایندکس دلار و قیمت جهانی نفت

یک ستارهدو ستارهسه ستارهچهار ستارهپنج ستاره (۵ رای, میانگین: ۴٫۶۰ از ۵)
Loading...

یک نظر برای این نوشته موجود است

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *