خانه سرمایه

چگونه در بورس فریب نخوریم؟

فریب در بازار سهام، مجموعه اقداماتی است که باعث تحریک سرمایه گذاران به انجام تصمیمات خرید و فروش بر اساس اطلاعات اشتباه می‌شود. معمولا این گونه اطلاعات اشتباه برای سرمایه گذاران با زیان‌های بسیاری همراه است. فریب می‌تواند شامل سرقت آشکار از سرمایه گذاران، دست‌کاری بازار، معاملات با اطلاعات نهانی و مهمترین آنها اظهار نظر اشتباه در خصوص گزارش‌های مالی شرکت‌ها باشد.

مفهوم فریب و انواع آن در بازار سهام

در همه کشورها و تمام بازارهای سرمایه، پیشنهاد سرمایه گذاری از سوی هر فرد متخصص و غیرمتخصصی ارائه می‌شود. گاهی این پیشنهادها موجب شود تا سرمایه گذار فریب بخورد و در نهایت زیان سنگینی گریبان گیر او شود. بنابراین، در کشورهای مختلف، پیشنهاد فرصت‌های سرمایه گذاری نامطمئن یا ریسکی به سرمایه گذاران غیرحرفه‌ای که قادر به ارزیابی ریسک سرمایه گذاری نباشند یک چالش جدی به شمار می‌رود.

فریب در بازار سهام، انواع مختلفی دارد که رایج‌ترین آنها را در تصویر زیر می‌بینید.

چگونه در بورس فریب نخوریم؟

۱- فریب از طریق اینترنت

بسیاری از سرمایه گذاران از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی برای گرفتن تصمیم‌های سرمایه گذاری خودشان استفاده می‌کنند. با وجود آن که این ابزارهای آنلاین مزایای بسیاری برای سرمایه گذاران فراهم می‌کنند اما می‌توانند ابزار مناسبی برای تحقق مقاصد شوم کلاهبرداران باشند. کلاهبرداران به سادگی می‌توانند طوری وانمود کنند که اطلاعاتشان دقیق، معتبر و واقعی است. در حقیقت، تشخیص مطالب جعلی از واقعیت برای سرمایه گذاران دشوار خواهد بود.

۲- فریب در سهام شرکت‌های با سرمایه اندک

اگر قصد دارید در شرکتی که سهام آن به صورت ناخواسته رشد کرده، سرمایه گذاری کنید باید بسیار مراقب باشید. زیرا این رشد ممکن است به صورت غرض ورزانه از طرف افرادی ساماندهی شده باشد که بابت بالا بردن قیمت سهام پول دریافت کرده‌اند یا از سوی مدیران و خودی‌های شرکت برنامه‌ریزی شده باشد که منتظر هستند تا بعد از ایجاد یک خرید هیجانی و ایجاد حباب در قیمت سهام از فروش سهامشان سود کسب کنند که به این نوع فریب «الگوی پامپ و دامپ» نیز گفته می‌شود.

نکته مهم این است که چه سهم‌هایی جزو سهام شرکت‌های با سرمایه اندک است و چرا نسبت به دست‌کاری قیمتی سهام بیشتر حساس هستند؟

اطلاعات عمومی در دسترس درباره سهام شرکت‌های با سرمایه اندک، اغلب نادر است و این باعث می‌شود تا متقلبان به راحتی بتوانند اطلاعات اشتباه را منتشر کنند. همچنین دست‌کاری قیمت سهام شرکت‌های با سرمایه اندک برای متقلبان راحت‌تر است. زیرا سهم‌های با سرمایه اندک دارای نقد شوندگی کمتر و در نتیجه نوسانات بیشتر هستند.

نشانه‌های تقلب در سهام شرکت‌های کوچک

  • توصیه یا پیشنهاد نابه‌جا در مورد یک سهم یا رشد نابه‌جای یک سهم
  • عدم وجود فعالیت تولیدی یا تجاری واقعی در یک شرکت
  • افزایش غیر قابل توجیه در قیمت سهم یا حجم معاملات سهم
  • تغییرات مکرر در اسم شرکت یا نوع فعالیت شرکت

۳- فریب از طریق حساب سازی

این فریب زمانی اتفاق می‌افتد که دارایی‌های شرکت بیش از حد یا بدهی‌های آن کمتر از حد بیان شده باشند. آنها با این هدف این کار را انجام می‌دهند تا کم و کاستی‌های شرکت را بپوشانند و کسب و کار شرکت را از نظر مالی قوی‌تر از آنچه که هست نشان دهند. حساب سازی عبارت است از اینکه فرد یا سازمانی حساب‌های مربوط به شرکت را تغییر داده، از بین برده یا محو کند یا حساب‌هایی از یک فرد یا سازمان ارائه دهد که منعکس کننده ارزش واقعی یا فعالیت‌های مالی واقعی آن نیست. مانند آنچه که در موسسه حسابرسی انرون روی داد.

حساب سازی معمولاً به دلایل زیر اتفاق می‌افتد:

  • تأمین مالی اضافی از یک بانک
  • گزارش دادن سودهای غیر واقعی
  • جذب سرمایه گذاران جدید
  • بالا بردن قیمت سهم
  • کسب پاداش‌های مرتبط

۴- فریب از طریق دستکاری بازار

دستکاری بازار به صورت عملی آگاهانه به منظور تشویق دیگران به خرید سهام یا تغییر قیمت به صورت ساختگی یا دخالت عمدی در عملکرد آزادانه عرضه و تقاضا در بورس اوراق بهادار یا کنترل قیمت اوراق بهادار با استفاده از معاملات ساختگی تعریف شده است. اما به طور کلی، دست‌کاری بازار به فعالیت‌هایی اطلاق می‌شود که به هر طریق ممکن کارکرد آزادانه عرضه و تقاضای بازار را دچار اخلال کند و فعالان به خلق قیمت‌های ساختگی و نمایش کاذبی از فعالیت بازار سهام اقدام کنند که در نهایت به گمراه ساختن فعالان بازار منتهی می‌گردد.

یک مطلب جالب دیگر بخوانید؛  شاخص دلار چیست؟یک ابزار کاربردی برای معاملات

دست‌کاری معمولا در اوایل رشد بازار صورت می‌گیرد و در شرایطی رخ می‌دهد که بازار به برخی کمبودهای ساختاری دچار است. این امر در بازارهایی که عرضه و تقاضا در آن محدود است بیشتر نمایان می‌شود.

۵- فریب از طریق معاملات با اطلاعات نهانی

اطلاعات نهانی شامل هر گونه اطلاعات افشا نشده برای عموم است که به طور مستقیم و غیر مستقیم به اوراق بهادار، معاملات یا ناشر آن مربوط می‌شود. در صورت انتشار این گونه اطلاعات، بر قیمت یا تصمیم سرمایه گذاران برای معامله اوراق بهادار مربوطه تأثیر می‌گذارد. معامله اوراق بهادار با استفاده از اطلاعات نهانی زمانی اجرا می‌شود که فرد یا سازمانی با در اختیار داشتن اطلاعات محرمانه‌ای که در دسترس عموم قرار ندارد اقدام به خرید یا فروش اوراق بهادار می‌کند. در این مورد می‌توان به مدیران، هیئت مدیره و همچنین کارکنان شرکت اشاره کرد.

راهکارهای خانه سرمایه برای پیشگیری از فریب سرمایه گذاران

مجموعه خانه سرمایه همواره به عنوان یک نهاد آموزشی فعال در حوزه سرمایه گذاری و بازار سرمایه تلاش‌های گسترده‌ای در راستای ارائه راهکارهای پیشگیری از فریب سرمایه گذاران در بازار سرمایه انجام داده است. یکی از اقدامات ارزشمند خانه سرمایه جهت حمایت از سرمایه گذاران به منظور جلوگیری از فریب آنها، آموزش سرمایه گذاران و ارائه محتوای آموزشی به آنان است. در این محتواهای آموزشی ضمن ارائه هشدار نسبت به انواع فریب در بازار سرمایه، سرمایه گذار از روش‌هایی آگاه خواهد شد که احتمال فریب خوردن وی توسط کلاهبرداران را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

دیدگاه شما

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.