همه چیز در مورد ارز دیجیتال

این روزها مدام از ارزهای دیجیتالی صحبت می‌شود. اما با وجود شهرتی که پیدا کرده‌اند هنوز هم عده زیادی از افراد دقیقا نمی‌دانند که منظور از ارز دیجیتال چیست و این ارزها دقیقا چه کاربردی در دنیای امروز دارند. ارزهای دیجیتالی در حقیقت ارزهایی هستند که با پروتکل‌های رمزگذاری‌شده طراحی می‌شوند و هدف‌شان کاهش تقلب و ممانعت از جعل و کلاه‌برداری ارزی است. اگر شما هم کنجکاو هستید که درباره هویت و کارکرد این ارزهای تازه‌وارد، بیشتر بدانید، بهتر است تا پایان این مقاله با خانه سرمایه همراه باشید.

تجربه خاص یک ارز آزاد با ارز دیجیتال

ارز دیجیتال

مهم‌ترین ویژگی ارز دیجیتال در غیرمتمرکز بودن آن است. یعنی هیچ نهاد، سازمان یا دولت خاصی، آن را تحت نظارت و کنترل خود ندارد. در نتیجه، دیگر خبری از دخالت دولت‌ها در مدیریت و پیشبرد پروژه‌های موجود در شبکه بلاک‌چین نیست. شبکه بلاک‌چین، شبکه‌ای وسیع و گسترده است که ارزهای دیجیتالی در بستر آن تبادل می‌شوند. استفاده از انواع ارز دیجیتال برای تراکنش‌های مالی مختلف از نقاط گوناگون دنیا مقدور است. برای انجام هرگونه تراکنش با ارز دیجیتالی در بستری گسترده نیاز به کلید‌های عمومی و خصوصی وجود دارد. این کلیدها، امنیت فعالیت با رمزارزهای دیجیتالی را بالا می‌برند. در واقع، عملیات تراکنش با ارزهای دیجیتال به کمک فرایندهای رمزگذاری مسیر تراکنش انجام می‌شود. در روش‌های قبلی که نسبت به تراکنش با ارزهای دیجیتال و بلاک‌چین، سنتی محسوب می‌شوند، مبلغ زیادی به عنوان کارمزد در جابجایی ارزها و معاملات از سوی موسسات مالی واسطه و بانک‌ها دریافت می‌شود. اما انجام فعالیت‌های گوناگون با انواع ارز دیجیتال دیگر چنین مشکلی ندارد. یعنی به ازای مبلغ بسیار اندکی از کارمزد، امکان تراکنش‌های مالی وجود دارد.

ارز دیجیتال، یک هافبک تخصصی

این روزها که اوضاع ارزهای دیجیتال مطلوب است و به عنوان پدیده‌ای نوظهور با کاربردهای فراوان از آنها یاد می‌شود، نیاز به شناخت و کسب آگاهی درباره‌شان بیش از هر زمانی است. بانک‌ها، موسسات مالی، دولت‌ها و سرمایه‌گذاران زودتر از باقی افراد، متوجه این ارزها شده‌اند. اینها علاوه بر اینکه به اهمیت و ظرفیت ارز دیجیتال پی برده‌اند، از حضور این بازیگر تازه‌وارد در بازار کمی احساس ترس و دل‌نگرانی هم پیدا کرده‌اند. همان‌طور که گفته شد، تبادلات مالی و انجام تراکنش‌های مختلف با رمزارزهای دیجیتال بسیار کم‌هزینه‌تر از استفاده از روش‌های سنتی گذشته است. در نتیجه، بدیهی خواهد بود که موسسات مالی و بانک‌ها کمی احساس خطر کنند. البته با وجود تمام حرف و حدیث‌هایی که درباره جانشینی انواع ارز دیجیتال با ارزهای حقیقی مطرح می‌شود، همچنان، همه چیز درباره این ارزها در حد حدس و گمان است و حتی دولت‌ها، مهندسان، کارشناسان و افراد خبره در دنیای اقتصاد، تجارت و بازارهای مختلف از اطلاعات کافی در این زمینه برخوردار نیستند. یکی از دلایل عمده‌ این موضوع، تخصصی بودن بیش از حد ساز و کار انواع ارز دیجیتال است. در واقع، دانش دولت‌ها، کارشناسان و… درباره ارز دیجیتال بسیار کمتر از آن است که بتوانند این پدیده تازه را به خوبی تحلیل کنند.

داستان تولد ارزهای دیجیتالی

ارز دیجیتال

عده اندکی از افراد از پیدایش انواع ارز دیجیتال اطلاع دارند. این پدیده، در واقع به عنوان اختراعی در کنار یک اختراع دیگر، پا به دنیای ارزها گذاشت. بیت‌کوین، معروف ترین ارز دیجیتالی است که خالق آن، فردی ناشناسی به نام ساتوشی ناکاموتو است. هویت این فرد کاملا مشخص نیست و فرضیه‌هایی وجود دارد که شاید این فرد، نامی جعلی برای گروهی از افراد باشد که اقدام به تولید و طراحی نخستین ارز دیجیتال یعنی بیت‌کوین کرده‌اند که نخستین و مهم‌ترین پول دیجیتال است و از سایر انواع این ارز بیشتر در معرض قضاوت و تحلیل قرار می‌گیرد. به عبارت دقیق‌تر، در دنیای دیجیتال به بیت‌کوین توجه زیادی می‌شود. این ارز، قیمت‌ ارزهای دیگر را تعیین می‌کند و روی مسیری که ارزهای دیگر دیجیتالی طی می‌کنند، اثرات فوق‌العاده‌ای دارد. قبل از اینکه ایده طراحی و تولید اسکناس‌های دیجیتالی به عرصه ظهور برسد، بیت‌کوین به عنوان ارزی به بازار عرضه شد که برای معامله و انجام تراکنش‌های مختلف با آن، هیچ واسطه‌ای میان دریافت‌کننده و گیرنده وجود نداشت. در واقع، ارز دیجیتال بیت کوین در بستری کاملا غیرمتمرکز، امکان معامله میان دو فرد را بدون نیاز به بانک‌ها و موسسات فراهم می‌کند. در واقع، بیت کوین و شیوه جذاب تراکنش با آن، قبل از اینکه ایده پول دیجیتالی به منصه ظهور برسد، پا به دنیا گذاشت.

ارز دیجیتال چگونه کار می‌کند؟

همان‌طور که عنوان شد، بیت‌کوین و ارزهای دیجیتال دیگر به عنوان اختراعی جانبی در حین کار کردن روی پروژه پول دیجیتالی به وجود آمدند. این پروژه به دنبال تولید روشی بود که طی آن در بسترهای دیجیتالی، امکان تبادل و تراکنش مالی مقدور شود اما این سیستم، سیستمی متمرکز بود. در‌حالی‌که بیت‌کوین و انواع ارز دیجیتال در بستری کاملا غیرمتمرکز قابل‌استفاده هستند و این دستاوردی تصادفی است که در طی کار کردن روی تولید پول دیجیتالی به دنیا معرفی شد. از مزایای سیستم و شبکه غیرمتمرکز می‌توان به این موضوع اشاره کرد که تمام تراکنش‌ها در بستر بلاک‌چین و شبکه‌ای که ارزهای دیجیتال در آن رد و بدل می‌شوند مانند یک دفتر کل حسابداری بسیار بزرگ است. در این دفتر کل بزرگ، تمام تراکنش‌هایی که از سوی کاربران صورت می‌گیرد، کاملا در شبکه ثبت می‌شود و همه از آن خبر دارند. در این صورت، امکان ایجاد تغییر در اطلاعات ثبت‌شده در سیستم و دستکاری آنها وجود نخواهد داشت. هر تراکنش جدیدی که قرار است در سیستم به ثبت برسد باید مورد تایید تمام کاربرانی باشد که در شبکه بلاک‌چین و شبکه‌های مشابه آن با عنوان گره شناخته می‌شوند.

ارزهای دیجیتال چگونه تولید می‌شوند؟

ارز دیجیتال

انواع ارزهای دیجیتال از طریق استخراج کردن از سوی کارشناسانی تولید می‌شوند که آنها را با روش‌هایی پیچیده و رایانه‌هایی مجهز، تولید یا به عبارت بهتر استخراج می‌کنند. در مسیر استخراج ارز دیجیتال، چیزی به نام هَش وجود دارد. هَش، در واقع نوعی مکانیزم است که هر بلوک اطلاعاتی در شبکه بلاک چین را به بلوک قبلی خود مرتبط می‌کند. استخراج‌کنندگان ارزهای دیجیتالی با تولید هر بلوک و اضافه کردن آن به بلاک‌چین، کار خود را پیش می‌برند. برای اینکه بتوان، ارزهای دیجیتال را استخراج کرد نیاز به رایانه‌های پیشرفته وجود دارد. ضمن اینکه این فرایند، برق بسیار زیادی هم مصرف می‌کند. مصرف برق زیادی که در حین استخراج ارزهای دیجیتال به کار گرفته می‌شود، باعث شده تا دلمشغولی بزرگی برای ماینرها یا همان استخراج‌کنندگان پول دیجیتال به وجود آید. برخی از دولت‌ها هم معتقدند که این حجم از الکتریسیته برای هر کشوری، هزینه زیادی به همراه خواهد داشت.

چند مدل ارز دیجیتال داریم؟

ارزهای دیجیتال از تنوع زیادی برخوردار هستند. بیشتر آنها کارکرد و ویژگی‌های مشابهی دارند. معروف‌ترین آنها بیت کوین است. اما موارد و گزینه‌های مشهور دیگری هم در دنیای ارزهای دیجیتال وجود دارد که از آنها می‌توان به ریپل (Ripple)، اتریوم (Ethereum)، لایت‌کوین (Litecoin) و مونِرو (Monero) اشاره کرد. این ارزهای دیجیتالی، مشهورتر از گزینه‌های دیگر بازار هستند و به نوعی رهبران بازار ارزهای دیجیتالی به شمار می‌روند. شاید برای‌تان این سوال به وجود آمده باشد که وضعیت ارز دیجیتال در ایران به چه ترتیب است. در ایران هم مانند سایر نقاط دنیا، ارزهای دیجیتال مورد بررسی افراد خبره‌ای مانند مهندسان، سرمایه‌گذاران و از همه مهم‌تر دولت قرار گرفته‌اند. البته فعلا به شکل رسمی و قانونی، خبری درباره استفاده و کاربرد این ارزها مطرح نشده است. اخباری درباره اینکه دولت، به زودی، ارز دیجیتال مخصوص به خود را راهی بازار می‌کند هم در میان اخبار منتشر شده بود اما اینکه چنین قضیه‌ای تا چه اندازه جدی باشد، چندان مشخص نیست. در هر حال، نخبگان و کارشناسان زیادی در ایران هم در حال بررسی ارزهای دیجیتال و کارکردهای آن هستند.

سرنوشت ارز دیجیتال، سیاه یا سفید؟

ارزهای دیجیتالی به شدت در حال گسترش هستند. حدود ۱۰ سال از ظهور آنها در دنیا می‌گذرد و در این مدت کوتاه به اندازه کافی جنجال و خبر آفریده‌اند. در سال ۲۰۱۸، ارزهای دیجیتالی، وضعیت چندان مطلوبی را پشت سر نگذاشتند و علیرغم پیش‌بینی‌ها، ارزش‌شان به اندازه‌ای تغییر نکرد که پیش‌بینی می‌شد. اما در سال ۲۰۱۹، همه چیز با تغییرات مثبتی رو به رو شد. تغییراتی که تمام ذی‌نفعان در بازار ارزهای دیجیتال را به آینده درخشان آنها امیدوار کرده است. واقعیت این است که ساز و کار و بستری که ارزهای دیجیتال در آن فعالیت می‌کنند از ظرفیت بسیار زیادی برای رشد و فعالیت در صنایع و عرصه‌های مختلف برخوردار است. در نتیجه به نظر می‌رسد که در آینده‌ای نزدیک، بیشتر و بیشتر از رمزارزها خواهیم شنید.

بخشنامه بانک مرکزی در مورد ارز دیجیتال

الزامات و ضوابط حوزه رمزارزها

بهمن ماه هزار و سیصد و نود و هفت

حقوق معنوي

اين مستند توسط بانک مرکزي جمهوري اسلامی ايران تهيه و تنظيم شده است. لذا هر نوع دسترسی يا استفاده از اين مستند توسط اشخاص ثالث، تنها با ذکر نام “بانک مرکزي جمهوري اسلامی ايران” مجاز است.

مقدمه

 تاکید دارد که گسترش استفاده از رمزارزها تأثیرات بالقوهای بر سیاستهای پولی و ارزی کشور خواهد داشت و همراه ایجاد فرصتهای جدید، تهدیدهایی را متوجه عموم مردم و سازمانهای استفاده کننده از آن خواهد نمود. لذا بانک مرکزی ج.ا.ایران بهمنظور ممانعت از بروز صدمات، حمایت از حقوق مصرف کنندگان و تسهیل کسب و کار در این حوزه، چارچوب اولیه مقررات مرتبط با رمزارزها را که به تصویب شورای پول و اعتبار در مورخ …. رسیده است اعلام مینماید.

بانک مرکزی بنابر وظایف مشخص شده در حوزه پولی و بانکی، برای آن بخش از حوزههایی که میتوانند بر سیاستهای پولی و مالی کشور تاثیرگذار باشد، سیاستهای مربوطه را در این سند تدوین نموده است. این حوزه ها شامل و نه محدود به موارد زیر است:

الف. عرضه اولیه سکه ( ICO )

ب. صرافیهای رمزارزی و سامانههای مرتبط

ج. کیف پول رمزارزی

د. استخراج رمزارز

الزامات این سند، با توجه به شرایط کنونی کشور در حوزه پولی و بانکی تدوین شده است. همچنین با توجه به نو بودن این فناوری، بانک مرکزی رصد مستمر این حوزه را در دستور کار دارد و با توجه به بازخورد دستورالعملها و تحولات موثر در این حوزه، در بازههای شش ماهه نسبت به بازنگری در مقررات و اطلاع رسانی اقدام خواهد نمود. با توجه به دامنه وسیع تاثیر حوزه رمزارزها و ریسکهای مربوطه، ضروری به نظر میرسد که سایر نهادهای مرتبط نیز نسبت به صدور دستورالعمل و سیاستگذاری خصوصا” در حوزههای قوانین حقوقی، قضایی و راهبری بازار سرمایه اقدام نمایند.

بانک مرکزی به عموم مردم یادآور میشود که در زمان خریدوفروش، نگهداری و یا معامله رمزارزها، از تمامی مخاطرات آگاهی کامل یافته و به هشدارهای بانک مرکزی ج.ا.ا توجه نمایند.

تعاریف

  • رمزارز : رمزارز یک نوع دارایی مالی است که بر بستری دیجیتال، غیر متمرکز و شفاف به نام زنجیره بلوک موجودیت مییابد. این داراییها میتوانند در شرایطی کارکرد پولی بخود بگیرند. از دیدگاه بانک مرکزی ج.ا. ایران، رمزارزها در طبقه بندی زیر تعریف شده اند:

رمزارز جهانروا: رمزارزی است که بهرهبرداری از آن و تبادلش محدود به هیچ جغرافیای خاصی نبوده و توسط عموم مردم دنیا بر بستر اینترنت قابل دسترس است. این نوع رمزارز بر دو گونهی بدون پشتوانه دارایی و با پشتوانه دارایی وجود دارد. گونه بدون پشتوانه قابلیت استخراج توسط عموم مردم را داراست و از انواع معروف آن میتوان به بیتکوین 2 و اتریوم 1 اشاره نمود. گونه دوم توسط یک شخص حقیقی یا حقوقی و به پشتوانهی یک دارایی مشهود یا نامشهود صادر میشود و قابلیت استخراج توسط عموم مردم را ندارد و از انواع معروف آن میتوان به ایکس آر پی 4 و تتر 5 اشاره نمود.

رمزارز بانک مرکزي (ملی) 6(CBCC) : شکل الکترونیک همان پولی است که توسط بانک مرکزی خلق و صادر میشود و قابلیت آن را دارد که منطبق بر اصول رمزنگاری، در یک بستر توزیع شده و بصورت فرد به فرد بدون دخالت هیچ نهاد واسط پرداخت تبادل شود. این نوع رمزارز به پشتوانه پول ملی کشور (ریال) صادر میشود.

رمزارز منطقه اي: رمزارزی است که به پشتوانه یک دارایی مورد توافق در یک پیمان چندجانبهی پولی بین چند کشور و با هدف تسهیل و تسریع تبادلات تجاری بین آن کشورها صادر و استفاده میشود.

رمزارز حاصل از عرضه اولیه سکه/توکن (ICO) : کلمهی ICO مخفف Initial Coin Offering است و به فرآیندی اشاره میکند که طی آن، شخصی حقیقی یا حقوقی در داخل کشور اقدام به صدور رمزارز یا توکن دیجیتال جدید نموده و چندین واحد از آن را با اهدافی مانند تامین سرمایه، در اختیار سرمایه گذاران میگذارد. این نوع رمزارز میتواند به دو صورت بدون پشتوانه دارایی یا با پشتوانه صادر شود.

توکن: یک موجودیت دیجیتال که یک ارزش مجازی یا واقعی را نمایندگی میکند. در این مستند توکن معادل یک رمزارز جدید حاصل از ICO در نظر گرفته میشود.

  • کیف پول رمزارزي : نرمافزار، سختافزار یا برنامه کاربردی است که وظیفه نگهداری و ذخیره رمزارز کاربران را بر عهده دارد. نحوهی کارکرد این کیف مبتنی بر اصول رمزنگاری است. این کیف پولها میتوانند به صورت برخط (آنلاین) و یا برون خط (آفلاین) در اختیار کاربر قرار گیرند.
  • صرافی رمزارزي: نهادی است که وظیفه تبدیل رمزارز کاربران به سایر رمزارزها، پول ملی کشور یا سایر ارزهای رایج دنیا و برعکس را برعهده دارد.
  • استخراج) Mining (: فرآیندی است که در آن تراکنشهای رمزارزهای جهان روا، مورد تایید کاربران مشخص شبکه قرار گرفته و به دفتر زنجیره بلوک افزوده میشود. در ازای انجام این فرآیند کاربر میتواند علاوه بر دستمزد، مقدار مشخصی از رمزارز را نیز ایجاد )خلق( و تصاحب کند. این فرآیند معمولا نیاز به هزینههای سخت افزاری و نرم افزاری قابل توجهی دارد.

الزامات حوزه رمزارزهاي جهانروا

  • صددور و انتشار این نوع رمزارزها در اختیار توسعهدهندگان آن است و بانک مرکزی در این زمینه امکان پذیرش نقش و مسئولیتی ندارد.
  • استفاده از رمزارزهای جهانروا به عنوان ابزار پرداخت در داخل کشور ممنوع است.
  • رمزارزهای جهانروا تنها در صرررافیهایی که مقررات آن در بخش الزامات عمومی صرررافیها آورده شررده است، قابل خرید و و فروش و تبادل هستند.
  • توسعه کیف پول رمز ارزي برای رمزارزهای جهانروا با در نظر گرفتن مقررات بخش کیفپول رمزارزی، برای اشخاص حقیقی و حقوقی بلامانع است.
  • در حال حاضر استخراج رمزارزهای جهانروا در کشور به عنوان یک صنعت در نظر گرفته شده و مقررات گذاری در این حوزه از حیطه وظایف و نظارت بانک مرکزی خارج است.

الزامات حوزه عرضه اولیه سکه/توکن ( ICO )

  • توسعه کیفپول رمزارزي برای نگهداری توکنها با در نظر گرفتن مقررات بخش کیفپول، بلامانع است.
  • از دیدگاه بانک مرکزی توکن داراي پشتوانه به چهار دسته زیر تقسیم میشوند:

o توکن با پشتوانه ریال

o توکن با پشتوانه طلا و سایر فلزات گرانبها

o توکن با پشتوانه ارز )دلار، یورو و غیره(

o توکن با پشتوانه سایر داراییهای مشهود و غیرمشهود

  • الزامات حوزه عرضه اولیه توکن با پشتوانه ریال، شامل موارد زیر می باشد:

o انتشار توکن با پشتوانه ریال تنها در کنترل و اختیار  است.

o توکن با پشرتوانه ریال تنها در بانکهای مجاز و  قابل تبادل است.

o توکن با پشتوانه ریال میتواند به عنوان ابزار پرداخت در کشور مورد استفاده قرار گیرد.

o توکن با پشتوانه ریال قابلیت استخراج ندارد.

  • الزامات حوزه عرضه اولیه توکن با پشتوانه طلا و فلزات گران بها، شامل موارد زیر میباشد:

o انتشار توکن با پشتوانه طلا و سایر فلزات گرانبها پس از اخذ مجوز بانک مرکزی و با ضمانت بانکهای کشور مجاز است.

o توکن با پشرررتوانه طلا و فلزات گرانبها در بانکهای مجاز و صررررافیها که مقررات آن در بخش صرافی ها آورده شده است، قابل تبادل است.

o استفاده از توکن با پشتوانه طلا و فلزات گرانبها به عنوان ابزار پرداخت در کشور ممنوع است.

o توکن با پشتوانه طلا و فلزات گرانبها قابلیت استخراج ندارد.

  • الزامات حوزه عرضه اولیه توکن با پشتوانه ارز، شامل موارد زیر می باشد:

o انتشار توکن با پشرتوانه ارز تنها در انحصار بانکهای دارای مجوز بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است.

o توکن با پشرتوانه ارز در بانکهای مجاز و صررافیها که مقررات آن در بخش صرافیها آورده شده است، قابل تبادل است.

o استفاده از توکن با پشتوانه ارز به عنوان ابزار پرداخت در کشور ممنوع است.

o توکن با پشتوانه ارز قابلیت استخراج ندارد.

  • الزامات حوزه عرضه اولیه توکن با پشتوانه سایر داراییهای مشهود و غیرمشهود، شامل موارد زیر میباشد:

o انتشرار توکن با پشتوانه سایر داراییها از حیطه نظارت و اختیارات بانک مرکزی خارج بوده و تابع قوانین بورس جمهوری اسرلامی ایران خواهد بود. مقررات در این حوزه با محوریت سازمان بورس و اوراق بهادار و با همکاری بانک مرکزی جهوری اسلامی ایران تدوین و ابلاغ خواهد شد.

o توکن با پشتوانه سایر داراییها در بورس کالا و اوراق بهادار، قابل تبادل است.

o استفاده از توکن با پشتوانه سایر داراییها به عنوان ابزار پرداخت در کشور ممنوع است.

o توکن با پشتوانه سایر داراییها قابلیت استخراج ندارد.

  • الزامات حوزه عرضه اولیه توکن بدون پشتوانه، شامل موارد زیر میباشد:

o انتشددار توکن بردون پشرررتوانره از حیطره وظایف بانک مرکزی خارج بوده و تابع قوانین بورس جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.

o توکن بدون پشتوانه در بورس کالا و اوراق بهادار، قابل تبادل است.

o استفاده از توکن بدون پشتوانه به عنوان ابزار پرداخت در کشور ممنوع است.

o مقررات گذاری در حوزه استخراج توکن های بدون پشتوانه، از حیطه وظایف و نظارت بانک مرکزی خارج است.

الزامات حوزه رمزارز بانک مرکزي (ملی)

  • انتشار رمزارز ملی تنها توسط مجاز است.
  • رمزارز ملی تنها در بانکهای مجاز و قابل تبادل است.
  • رمزارز ملی میتواند به عنوان ابزار پرداخت در کشور مورد استفاده قرار گیرد.
  • رمزارز ملی قابلیت استخراج ندارد.

الزامات حوزه رمزارز منطقه اي

  • انتشار رمزارز منطقهای تنها در انحصار خواهد بود.
  • رمزارز منطقهای، در بانک مرکزی جمهوری اسرلامی ایران، بانکهای مجاز و و صررافیها که مقررات آن در بخش صرافیها آورده شده است قابل تبادل است.
  • رمزارز منطقهای میتواند به عنوان ابزار پرداخت در کشور مورد استفاده قرار گیرد.
  • رمزارز منطقهای قابلیت استخراج ندارد.

الزامات عمومی صرافی ها

  • هیچگونه تضمینی از سوی بانک مرکزی در زمینه تایید اصالت رمزارزها وجود ندارد و بانک مرکزی برای مدیریت و ثبات قیمت آنها هیچ گونه مکانیزمی اعمال نمیکند.
  • ریسک تمامی معاملات و خطرات ناشی از سرمایه گذاری در این حوزه تماما با خود سرمایه گذاران خواهد بود.
  • صرافی های دارای مجوز از ، پس از احراز شرایطی که توسط بانک مرکزی اعلام میگردد، مجاز به ارائه خدمات صرافی رمزارزی میباشند.
  • بانک مرکزی امکان اعطای مجوزهای جدید صرافی رمزارزی را (در زمان مقتضی) بررسی نموده و نتایج آن را به اطلاع عموم خواهند رساند.
  • مسئولیت صحت عملکرد پلتفرم صرافیها و تضمین ملاحظات امنیتی آن بر عهده مالکان صرافی خواهد بود و در صورت هرگونه نقض امنیتی پلتفرم، صرافی مذکور موظف به پرداخت خسارت به کاربران میباشند.
  • فهرست رمزارزهای قابل مبادله در صرافیهای رمزارزی، توسط تعیین و در بازههای سه ماهه به صرافیهای رمزارزی ابلاغ خواهد شد.
  • صرافیهای رمزارزی ملزم به رعایت قوانین مبارزه با پولشویی و شناسایی مشتریان (KYC) خواهند بود.

خرید و فروش رمزارز بهصورت فردی تنها در صورت احراز کامل هویت و ردوبدل شدن اطلاعات هویتی و اسناد و اطلاعات مربوط به منشأ منابع مالی یا رمزارز مجاز است.

  • صرافیهای رمزارزی موظف هستند تا کلیه اطلاعات مربوط به خرید و فروش، مشتریان و همچنین دلایل و منشأ معاملات را ثبت و در صورت درخواست در اختیار بانک مرکزی قرار دهند.
  • سقف تبدیل ریال به رمزارزها و بالعکس، در صرافیهای مجاز تابع مقررات عمومی قوانین ارزی کشور خواهد بود.

الزامات عمومی کیف پول رمزارزي

  • نگهداری رمزارزها توسط اشخاص حقیقی و حقوقی تابع مقررات عمومی قوانین ارزی است.
  • مسئولیت انتخاب ابزارهای نگهداری رمزارزها و تأمین امنیت آن با خود اشخاص است و بانک مرکزی هیچ ابزار یا کیف پول رمزارزی را توصیه یا تضمین نمیکند.
  • کارکرد کیف پول رمزارزی تنها محدود به ذخیره و انتقال رمزارز خواهد بود و تعبیه راهکارهای خرید کالا یا خدمات و ارائه خدمات ارزش افزوده در داخل کشور با استفاده از رمزارزها در کیفپولهای رمزارزی ممنوع میباشد.

استخراج (Mining)

  • با توجه به رصد انجام شده در حوزه استخراج رمزارزها و تاثیرات فعلی آن در نظام پولی و بانکی کشور، در حال حاضر استخراج رمزارزها در کشور به عنوان یک صنعت در نظر گرفته شده است، لذا مقرراتگذاری در این حوزه از حیطه وظایف و نظارت بانک مرکزی خارج است.__

بیت کوین چیست؟

از کریپتوکارنسی چیزی شنیده‌اید؟ شبکه بلاک چین چطور؟ می‌دانید که فناوری‌های تازه‌ای مانند بلاک چین می‌توانند، خدمات بی‌نظیری به دنیا ارائه کنند؟ اگر گشتی در اخبار مرتبط با فناوری‌های تازه بزنید، قطعا و حتما با عناوینی درباره بیت کوین و بلاک چین رو به رو خواهید شد. بیت کوین یکی از معروف‌ترین ارزهای مجازی است که این روزها در دنیا غوغایی به پا کرده است. شاید شما هم نام بیت کوین به گوش‌تان خورده باشد اما دقیقا نمی‌دانید که وقتی از آن صحبت می‌شود، منظور چیست. اگر این طور است تا پایان این مقاله با ما همراه باشید. پیش از این نیز در مقاله ی پاسخ به ۲۰ سوال در مورد بیت کوین و ارز دیجیتال به تمام سوالات شما در خصوص ارز دیجیتالی بیت کوین پاسخ داده ایم.

بیت کوین

بیت کوین نوعی ارز مجازی است که با رسیدن قیمتش به ۱۳ هزار دلار در اوایل سال ۲۰۱۸، به شهرت و شکوفایی زیادی رسید. بیت کوین، ترکیبی بود از خلاقیت، پشت سر گذاشتن موانع قانونی و کنار زدن واسطه‌ها در امور مالی و بانکی مختلف که تراکنش‌های مالی را در سطحی بین‌المللی مقدور می‌ساخت. به همین خاطر در مدت کوتاه ظهورش توانست توجه زیادی را به سمت خود جلب کند. بعد از bitcoin، رمزارزها بسیاری پا به دنیا گذاشتند که ویژگی‌هایی مشابه بیت کوین داشتند و دارند. کریپتوکارنسی‌ها یا رمزارزها دارای ویژگی‌ها و ظرفیت‌های فوق‌العاده‌ای هستند و از همین روست که با گذشت حدود تنها ۱۰ سال از روی کار آمدن در بازار، شهرت زیادی پیدا کرده‌اند. کریپتوکارنسی‌های مختلف نظیر بیت کوین، در بستر شبکه‌ای بزرگ فعالیت می‌کنند که به آن بلاک چین گفته می‌شود. این شبکه، کاربران بسیار زیادی دارد و امکان دخل و تصرف در داده‌های آن وجود ندارد. گسترده بودن، تعداد زیاد کاربران، نبود امکان تخلف و تقلب در شبکه و همچنین نبود ناظری بر شبکه، آن را به محیطی آزاد و اثربخش برای فعالیت‌های ارتباطی در حیطه‌های گوناگون بدل می‌سازد. به عبارت دقیق‌تر، bitcoin در بستر شبکه غیرمتمرکز بلاک چین فعالیت می‌کند.

تعریف bitcoin چیست؟

بیت کوین و کریپتوکارنسی‌های دیگر، خطوطی از رمزهای رایانه‌ای هستند که ارزش پولی دارند. این خطوط رمز با رایانه‌های قوی و مصرف انرژی برق بسیار زیادی تولید می‌شوند. به کریپتوکارنسی‌ها، ارز دیجیتال هم گفته می‌شود. این ارزها، شکلی از پول‌های دیجیتالی هستند که با محاسبات ریاضیاتی پیچیده خلق می‌شوند. شاید سوال کنید که معنای کریپتو در واژه کریپتوکارنسی یعنی چه و از کجا می‌آید. این واژه از کریپتوگرافی گرفته شده است. کریپتوگرافی به فرایندی گفته می‌شود که خلق سکه‌های جدید را حفاظت می‌کند. نکته مهمی که درباره بیت‌کوین و ارزهای مشابه آن وجود دارد، نبود نظارت‌های مرکزی بر آنهاست. به عبارت بهتر، هیچ دولت، نهاد و ارگانی روی این ارزها نظارت ندارد و در بستر شبکه‌ای کاملا آزاد، بی‌سانسور و بی‌مانع فعالیت می‌کنند. دولت‌های مختلف در کشورهای گوناگون، هنوز نمی‌دانند که باید چه واکنشی نسبت به بیت کوین و هم‌تایانش داشته باشند. برخی از آنها، اقدام به ممنوعیت و حذف آن می‌کنند و برخی دیگر در تلاشند تا آن را بهتر درک کرده و با شناختش از ویژگی‌ها و ظرفیت‌هایی که دارد، نهایت استفاده را ببرند.

تاریخچه بیت کوین را می‌دانید؟

[]بیت کوین

bitcoin، نخستین ارز دیجیتالی است و هیچ‌کس نمی‌داند که سازنده آن کیست. بیشتر ارزهای دیجیتالی در سکوت تولید می‌شوند. برای مثال، گفته می‌شود که سازنده بیت کوین، فردی به نام ساتوشی ناکوموتو(Satoshi Nakomoto) است. دقیقا مشخص نیست که ساتوشی ناکوموتو واقعا یک فرد است یا گروهی از افراد تحت این نام، اقدام به تولید bitcoin کرده‌اند. بعد از اینکه رمزارز بیت کوین به دنیا پا نهاد، دیگر خبری از ساتوشی ناکوموتو نیست. بعد از این رمزارز، رمزارزهای متفاوت دیگری مانند لایت‌کوین، اتریوم و… هم به دنیا معرفی شده‌اند. یکی از مزایای اصلی bitcoin، این است که می‌توان آن را در حالت آفلاین هم در یک سخت‌افزار امن ذخیره کرد. به این حالت، ذخیره سرد گفته می‌شود. با وجود ذخیره سرد، امکان به سرقت رفتن bitcoin و رمزارزها وجود نخواهد داشت. ذخیره سرد، در مقابل ذخیره گرم قرار دارد. ذخیره گرم، نوعی ذخیره‌سازی است که طی آن، داده‌ها روی سطح اینترنت ذخیره می‌شوند و در نتیجه، امکان به سرقت رفتن آن هم به وجود می‌آید.

چرا بیت کوین این‌قدر جنجال‌برانگیز است؟

دلایل متعددی در شهرت bitcoin و هم‌تایان آن نقش دارند. برای مثال، از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۳، فعالیت‌های مجرمان و خلافکاران با بیت کوین، این ارز دیجیتالی را به شهرت رساند. آنها با کمک این ارز دیجیتالی، فعالیت‌های مجرمانه خود را به دور از چشم ناظران و قانون پیگیری می‌کردند. نکته مهم دیگری که باعث می‌شد، اعمال خلافکارانه در این بستر صورت بگیرد، نبود وجود نظارت‌های دولتی و دریافت نکردن مالیات از دارایی‌های موجود در بستر بلاک چین بود. همان‌طور که پیش‌تر هم گفته شد، دولت‌ها هنوز نتوانسته‌اند که قوانینی منسجم در حیطه ارزهای دیجیتالی تدوین کنند و بنابراین، موضوعاتی مانند دریافت مالیات هم درباره bitcoin و هم‌تایان آن مطرح نمی‌شود. اِسکم‌ها(scam) نیز یکی از دلایلی هستند که نام رمزارزها را در دنیا مطرح کردند. اسکم‌ها، همان تله‌هایی هستند که در قالب‌هایی موجه سر راه کاربران به ویژه افراد تازه‌وارد یا ناوارد قرار می‌گیرند تا آنها را به بهانه رسیدن به سود در دنیای ارزهای دیجیتالی، تلکه کنند. از آنجا که بلاک چین یعنی بستری که در آن رمزارزها تراکنش می‌شوند، امکان برقراری ارتباطی بی‌واسطه را میان افراد فراهم می‌کند، دیگر نیازی به واسطه‌هایی مانند بانک‌ها و موسسات مالی نخواهد بود. در نتیجه این عامل هم دلیل دیگری است برای اینکه ارزهای دیجیتالی نظیر bitcoin به شهرت فراوانی رسیده‌اند.

بیت کوین چگونه فعالیت می‌کند؟

بیت کوین

همان‌طور که پیش‌تر هم گفته شد، bitcoin نوعی ارز دیجیتالی است که بدون نیاز به واسطه‌ها و بانک‌ها قابلیت تبادل و تراکنش دارد. با داشتن بیت کوین، انگار طلا در اختیار دارید. به این معنا که بیت کوین‌ها مانند طلا دارای ارزش هستند و قابلیت معامله دارند. بعضی از خرده‌فروشی‌ها و کسب و کارها، بیت کوین را به عنوان روشی برای پرداخت در نظر می‌گیرند. بیت کوین‌ها، بعد از تبادل در کیف پول‌های دیجیتالی قرار می‌گیرند. هر کیف پول دیجیتالی، یک پایگاه داده کوچک است که کاربران روی سیستم‌های رایانه، تلفن‌های هوشمند و تبلت‌های خود ذخیره می‌کنند. کاربران مختلف که در شبکه بلاک چین حاضر هستند، گره نامیده می‌شوند و هر تراکنشی که در شبکه بلاک چین صورت می‌گیرد باید به تایید تمام گره‌ها یا همان کاربران برسد. با توجه به این ویژگی، امکان اینکه تغییر در داده‌ها به وجود بیاید یا کسی تقلب و کلاه‌برداری کند بسیار اندک خواهد بود.

بیت کوین و هم‌تایان آن تهدید هستند یا فرصت؟

بیت کوین و کریپتوکارنسی‌های دیگر، ابزاری هستند که ظرفیت فراوانی دارند. اگر به واژه ابزار در اینجا دقت کنید به خوبی متوجه خواهید شد، که رمزارزها می‌توانند ظرفیت‌های بسیار مثبت یا نامساعدی در دنیا ایجاد کنند. از آنجا که آنها ابزاری برای تراکنش‌ها در دنیای تجارت، مالیات و اقتصاد هستند، بنا به کاربرد و شیوه استفاده است که می‌توان روی مثبت یا منفی بودن‌شان قضاوت کرد. در واقع به صورت ذاتی، ابزارهایی هستند که ظرفیتی فوق‌العاده برای ایجاد مزایای مثبت یا منفی در دنیا دارند. این کاربران و کشورها هستند که این مثبت یا منفی بودن را مشخص می‌کنند.

احتمالاً تاکنون اسمِ بلاک چین (Blockchain) به گوشتان خورده است. این تکنولوژی همانند یک دفترِ کل، تمامِ تراکنش‌های بیت کوین را درونِ خود ذخیره می‌کند. درواقع اساسِ بیت کوین بر پایۀ این تکنولوژی بنا شده است. در این مقاله با زبانی ساده و غیرفنی فناوری بلاک چین را توضیح خواهیم داد.

اصلاً چرا بیت کوین به وجود آمد؟

دوستِ شما علی دراثنای سفر با شما تماس می‌گیرد و درخواست پول می‌کند.

بلاک چین

برای سادگی بحث فرض کنید کارتِ بانکی و کامپیوتر وجود ندارد و کارها همگی توسط انسان انجام می‌شود. به بانک مراجعه می‌کنید و درخواست می‌کنید ۱۰۰۰ دلار به‌حساب علی منتقل شود. مسئولِ باجه به دفترش نگاه می‌کند تا موجودی حسابِ شما را چک کند. بله موجودی به‌اندازۀ کافی دارید و عمل انتقالِ پول با موفقیت انجام می‌شود. مسئول باجه تراکنش را در دفترِ خود ثبت می‌کند.

بلاک چین

به علی زنگ می‌زنید و واریزِ پول را خبر می‌دهید تا هر وقت خواست به بانک مراجعه و پول را برداشت کند.

بلاک چین

اینجا شما و علی به بانک به‌عنوان یک واسطِ مطمئن اعتماد می‌کنید و بر اساسِ این اعتماد مدیریت پول‌هایتان را به بانک واگذار می‌کنید. اینجا هیچ جابه‌جایی فیزیکی پول در کار نیست. تمامِ چیزی که لازم است دفترِ موجودی است که کنترلِ آن بر عهدۀ بانک است؛ و این دقیقاً مشکل سیستم‌های بانکی است. برای برقراری اعتماد بین دو نفر به یک نفر سوم وابسته می‌شویم. سال‌هاست که این سیستمِ مالی در بانک‌ها وجود داشته و دارد!

ممکن است بپرسید مشکل کجاست؟

اگر هرج و مرج به وجود آید، اوضاع اقتصاد خراب شود، بانک‌ها در معرض ورشکستگی قرار گیرند و جنگ و شرایط فوق‌العاده به وجود آید آیا بازهم می‌توان به پابرجا بودن نظام‌های بانکی امید داشت؟ آیا چنین بلبشویی زمینه را برای سوءاستفادۀ افراد سودجو فراهم نمی‌کند؟ آیا شخصِ ثالثی که به او اعتماد داشتید در شرایط بحرانی نیز قابلِ اعتماد هست؟ چه می‌شود اگر دفتر موجودیِ حساب‌ها در آتش بسوزد؟ یا هنگام انتقال پول رقمِ اشتباهی در دفتر ثبت شود. یا اصلاً از روی عمد اختلالاتی در این سیستم به وجود آید. داستان بلوکه شدن پول در برخی از موسسات مالی یک نمونه از همین بلبشوها است که چه‌بسا خودِ شما هم قربانیِ آن باشید.

آیا سیستمی وجود دارد که بدون واسطه بتوان پول منتقل کرد؟

سوالِ خوبی است ولی سوالِ بهتر این است که منظور از انتقالِ پول چیست؟ آیا صرفاً ثبتِ تراکنش‌ها در یک دفترِ مالی است؟ چرا خودمان این کار را انجام ندهیم؟ بلاک چین در پاسخ به همین سوال خلق شد. در این روش دفترِ کل توسطِ خودِ کاربرانی که از سیستم استفاده می‌کنند کنترل می‌شود. اینجا به‌جای یک نفر کلِ اعضای شبکه به دفتر دسترسی دارند. حساب و کتاب‌ها برای همه به‌صورت شفاف وجود دارد؛ اما چگونه این کار صورت می‌گیرید؟ ملزومات چنین سیستمی وجودِ افرادِ بیشتری چون شما و دوستتان علی است که نمی‌خواهند به بانک و سایر سیستم‌های واسط وابسته باشند. چند نفر کافی است؟ حداقل سه نفر. فرض کنید ۱۰ نفر پیدا شده‌اند که نمی‌خواهند به هیچ نهادی وابسته باشند. این افراد بعد از توافقات اولیه به موجودی حساب و جزئیات تراکنش‌های یکدیگر دسترسی دارند بدون اینکه شناختی از هویت هم داشته باشند.

بلاک چین

هر یک از این افراد در شروعِ کار یک پوشۀ خالی دارند. بعدها جزئیاتِ تراکنش‌ها در یک برگۀ کاغذ به این فولدر اضافه می‌شود. (برای سادگیِ بحث به‌جای بلوک از برگۀ کاغذ استفاده کرده‌ایم). تمامِ افراد با یک قلم و کاغذ آمادۀ ثبتِ تراکنش‌ها هستند. فرض کنید شمارۀ ۲ می‌خواهد ۱۰ دلار به شمارۀ ۹ منتقل کند. او درخواستش را با صدای بلند به بقیۀ نفرات اعلام می‌کند. من می‌خواهم ۱۰ دلار به‌حساب شمارۀ ۹ منتقل کنم. لطفاً همه این تراکنش را در دفتر خود ثبت کنید.

بلاک چین

تمامِ اعضا، موجودی شمارۀ ۲ (فرستندۀ پول) را بررسی می‌کنند اگر کافی بود تراکنش را در برگۀ خود ثبت می‌کنند. اکنون تراکنش با موفقیت انجام شده است.

بلاک چین

با گذشتِ زمان افرادِ بیشتری مایل به انتقال پول هستند. هرکسی که می‌خواهد پول منتقل کند درخواستش را با صدایِ بلند به بقیۀ اعلام می‌کند تا در برگۀ خود ثبت کنند. این کار آن‌قدر ادامه پیدا می‌کند تا ظرفیتِ برگه پر شود. فرض کنید هر برگه ظرفیتِ ثبت ۱۰ تراکنش را دارد. با ثبتِ دهمین تراکنش ظرفیتِ آن پر می‌شود و دیگر جایی برای ثبتِ تراکنش‌های بیشتر وجود ندارد.

بلاک چین

در این حالت لازم است تا برگ دیگری به پوشه اضافه شود و ثبت تراکنش‌ها از سر گرفته شود. اما تکلیفِ برگۀ قبلی که ظرفیتش پرشده چه می‌شود؟

قبل از بایگانی برگه لازم است آن را با کدی موردِ پذیرشِ همۀ اعضای سیستم مهر و موم کنید. این کار باعث می‌شود محتویات برگه تغییر نکند یا اگر تغییر کرد از درجۀ اعتبار ساقط شود. به فرایند تولیدِ این کد اصطلاحاً ماینینگ (mining) گفته می‌شود که اینجا برای سادگیِ بیشتر از واژۀ «مهر و موم کردن» استفاده می‌کنیم. خب ببینیم صفحه چطور مهر و موم می‌شود؟

ماشینِ جادویی

یک ماشین با دیوارهای ضخیم تجسم کنید. شما از مکانیزم داخلیِ این ماشین اطلاعی ندارید. فقط می‌توانید به ورودی به آن بدهید و یک خروجی تحویل بگیرید. جعبه‌ای از سمتِ چپ وارد دستگاه می‌کنید و از سمتِ راست جعبۀ متفاوتی تحویل می‌گیرید. اسمِ این ماشین در اصطلاحِ برنامه نویسی Hash Function یا تابعِ هش است. چون نمی‌خواهیم فنی صحبت کنیم از همان واژۀ «ماشینِ جادویی» استفاده می‌کنیم.

بلاک چین

فرض کنید شما عددِ ۴ را از سمتِ چپ وارد ماشین می‌کنید. در سمتِ راست چیز کاملاً متفاوتی مثلاً dcbea دریافت خواهید کرد. اینکه ماشین چگونه این خروجی را تولید می‌کند معلوم نیست. این یک فرایندِ یک‌طرفه است؛ یعنی صرفاً از روی خروجیِ dcbea نمی‌توان متوجه شد که ورودیِ آنچه بوده است. ولی این را می‌دانید که هر وقت عددِ ۴ را به ماشین بدهید همین خروجیِ یکسان را دریافت می‌کنید.

بلاک چین

hash(4) == dcbea

بیایید یک عددِ دیگر به ورودی بدهیم. مثلاً ۲۶

بلاک چین

این بار رشتۀ جدیدِ ۹۴c8e را دریافت می‌کنیم.

یک سوال: چه عددی از سمتِ چپ واردِ ماشین کنم تا در سمتِ راست رشته‌ای با سه کاراکتر صفر در ابتدای آن دریافت کنم؛ مثلاً ۰۰۰ab, 00098, 000fa و … .

بلاک چین

مگر نگفتیم ماشین یک‌طرفه است؟ پس چطور می‌شود به این سوال پاسخ داد؟ یک‌راه هست و آن این است که اعدادِ مختلف را به ورودی بدهیم تا به خروجیِ موردنظر (عددی با سه صفر در ابتدایِ آن) برسیم. این همان کاری است که ماینرها انجام می‌دهند. بله ماینرها برای این کار جایزه (پول) می‌گیرند. جلوتر توضیح می‌دهیم.

بلاک چین

بالاخره با تلاشِ و آزمون خطای فراوان بالاخره مقدارِ مناسبی برای ورودی پیدا خواهیم کرد.

بلاک چین

قطعاً این کار دشوار و زمان‌بر است. ولی بررسی صحت و سقمِ این ادعا که عدد ۷۲۵۳۳ خروجی ۰۰۰ca را تولید می‌کند کارِ ساده‌ای است. درواقع مهم‌ترین ویژگی ماشین جادویی این است که با داشتنِ یک خروجی به‌سختی می‌توان ورودیِ متناظر را تشخیص داد ولی با داشتنِ ورودی و خروجی به‌راحتی می‌توان تأیید کرد که آیا ورودی به خروجی تبدیل می‌شود یا نه.

این ماشین چگونه برگۀ تراکنش‌ها را مهروموم می‌کند؟

برگۀ تراکنش را یک جعبۀ سیاه حاویِ عدد ۲۰۸۹۳ در نظر بگیرید. حالا از خودتان بپرسید «با اضافه کردن چه عددی به درون این جعبه می‌توانم مقداری را در خروجی تولید کنم که در ابتدایش سه رقمِ صفر وجود داشته باشد.» اینکه مدام در مثال‌ها از «سه صفر» صحبت می‌کنیم برای درکِ آسان‌تر تابعِ هَش است وگرنه فرایند هشینگ در بیت کوین بسیار پیچیده‌تر از این حرف‌هاست.

بلاک چین

اینجا نیز دقیقاً همان سناریوی قبلی را داریم. باید این‌قدر عددهای مختلف به‌جای علامت سوال قرار دهیم تا نهایتاً به خروجیِ موردنظر برسیم. خلاصه بعد از هزاران بار تلاش به عددِ ۲۱۱۹۱ خواهیم رسید که خروجیِ موردنظر ما را تولید می‌کند. این عدد به‌علاوۀ عدد ۲۰۸۹۳ وقتی به ماشین داده می‌شود خروجی‌ای تولید می‌کند که در ابتدای آن سه رقمِ صفر وجود دارد؛ همان چیزی که دنبالش بودیم.

بلاک چین

با این حساب، عدد ۲۱۱۹۱ برای مهر کردن ۲۰۸۹۳ به کار می‌رود. برای مهر و موم کردن برگه تراکنش‌ها، برچسبی با عددِ ۲۱۱۹۱ روی آن می‌چسبانیم. مادامی که این برچسب روی برگه وجود داشته باشد یعنی مهر و موم شده است.

بلاک چین

عددِ محاسبه شده برای مهر در فرهنگِ بیت کوین ماینینگ اصطلاحاً Proof of Work (اثباتِ کار) گفته می‌شود. این عدد نشان می‌دهد که برای محاسبۀ آن تلاشی صورت گرفته است. ما برای سادگیِ بحث از «شمارۀ مهر» استفاده می‌کنیم. هرکسی بخواهد بداند که محتویات برگه تغییر کرده یا نه کافی است محتویاتِ برگه به‌علاوۀ شمارۀ مهر را به ماشین بدهد و خروجی را بررسی کند. اگر کلمه‌ای با سه صفر در ابتدا ظاهر شد یعنی محتویات برگه دست‌نخورده است و اگر چیزی خلافِ این بود می‌توانید برگه را دور بیندازید چون اطلاعاتِ آن دستکاری‌شده و دیگر اعتباری ندارد. از همین مکانیزم برای مهر کردن تمام برگه‌ها استفاده می‌کنیم.

بلاک چین

مثل قبل باید دنبالِ عددی باشیم که با اضافه شدن به تراکنش‌های صفحه و ارسال به ماشین، خروجی مدنظر ما را تولید کند (کلمه‌ای با سه صفر در ابتدا). بعد از مهر شدن صفحه اگر کسی بخواهد محتوای آن را تغییر دهد خروجی ماشین تغییر می‌کند چون شمارۀ مهر به دیگر افرادِ شبکه اجازه می‌دهد سلامتِ برگه را امتحان کنند. حالا که با فرایند مهر کردن آشنا شدید سراغ ادامۀ بحثمان برویم. به‌محض پایان یافتنِ ظرفیتِ برگه، همۀ اعضا شروع می‌کنند به محاسبۀ شمارۀ مهر. هرکسی توانست شمارۀ مهر را زودتر کشف کند آن را به بقیه اعلام می‌کند.

بلاک چین

دیگر اعضای شبکه صحتِ مهر را تأیید می‌کنند. اگر درست بود با آن شماره برگه را مهر و در پوشۀ خود قرار می‌دهند. ولی چه می‌شود اگر یکی از اعضای شبکه مثلاً شماره ۷ شمارۀ اشتباهی را تولید کند که به تأیید بقیۀ اعضای سیستم نرسد؟ چنین حالتی محتمل است.

ممکن است تراکنش‌هایی که در شبکه اعلام شده را اشتباه شنیده باشد؛

ممکن است تراکنش را اشتباه در برگۀ خود ثبت کرده باشد؛

یا ممکن است عمداً برای تقلب تراکنشی را اشتباه ثبت کرده باشد.

خلاصه به هر دلیلی باشد آن برگه دیگر اعتبار ندارد و شمارۀ ۷ هیچ راهی جز دور انداختن آن و برداشتن یک نسخۀ کپی از سایر اعضای شبکه ندارد. این شخص تا زمانی که آن برگه را در پوشۀ خود قرار ندهد قادر به ثبت تراکنش‌های بیشتر نخواهد بود و درواقع دیگر عضوی از شبکه نیست.

یک سوال: چه دلیلی وجود دارد که اعضای شبکه برای محاسبۀ شمارۀ مهر، زمان و منابع مصرف کنند؟ چرا منتظر نمی‌مانند یک نفر دیگر محاسبه را انجام داده و به آن‌ها اعلام کند؟

سوالِ خوبی است. هر عضوی از شبکۀ بلاک چین به خاطرِ عضویت و گسترشِ این شبکه می‌تواند شانس خود را برای برنده شده مقداری پول امتحان کند؛ اما چطور؟ اولین کسی که شمارۀ مهر را کشف کند مقداری پول از طرفِ سیستم دریافت می‌کند. این جایزه به‌عنوان یک مشوق است؛ چون بالاخره فردی که عدد را استخراج کرده منابعِ سیستم و برق مصرف کرده است. این اساسِ وجودِ بیت کوین است؛ یعنی سیستمی که به خاطرِ عضویت و فعالیتِ در آن به شما پاداش می‌دهد. این پاداش مشوقی برای رشدِ شبکه و ارتقای ارزش بیت کوین است. هر چه افراد بیشتری از بیت کوین استفاده کنند ارزشِ بیت کوین بالاتر می‌رود و انگیزه برای پول در آوردن از آن بیشتر خواهد شد. وقتی دیگران درآمد ماینرها را می‌بینند مشتاق عضویت در شبکه می‌شوند و این دوباره باعث رونق سیستم خواهد شد. این چرخه همین‌طور ادامه پیدا می‌کند…بعد از محاسبۀ شمارۀ مهر و بایگانی صفحه، همۀ اعضای شبکه با یک برگۀ سفید شروع به ثبتِ تراکنش‌ها می‌کنند؛ و دوباره نوبتِ بعد هرکسی فرصت دارد شانسش را برای جایزۀ بعدی امتحان کند. هر چه توانِ پردازش سیستم بالاتر باشد یافتنِ پاسخ در مدت‌زمان کمتری میسر است و این شانسِ موفقیت شما را افزایش می‌دهد. به همین خاطر قدرتِ تجهیزات بیت کوین ماینینگ حرفِ اول را می‌زند. قطعاً شخصی که از یک سوپرکامپیوتر برای استخراج بیت کوین استفاده می‌کند از شما که با یک سیستمِ معمولی این کار را انجام می‌دهید شانسِ موفقیتِ بیشتری دارد. به لحاظ فنی صفحه بلوکی از تراکنش‌ها و فولدر زنجیره‌ای از صفحات (بلوک‌ها) است. این یعنی زنجیرۀ بلوک‌ها؛ یعنی بلاک‌ چین (Blockchain). البته هنوز یک‌چیزی این وسط مبهم است. فرض کنید داخلِ فولدر ۵ صفحۀ مهره شده داریم. چه می‌شود اگر صفحۀ دوم را به نفعِ خودم ویرایش کنم؟ احتمالاً پاسختان این است که دیگر اعضای شبکه با شمارۀ مهری که در اختیار دارند می‌توانند به دستکاری‌شده صفحه پی ببرند. حرفتان درست ولی اگر شمارۀ جدیدی نیز برای مهر کردن صفحه پیدا کردم و آن صفحه را با آن شماره مهر زدم چه؟ برای جلوگیری از تغییرِ بلوک‌ها (صفحات) مکانیزم بهتری لازم است که در ادامه توضیح خواهیم دادم.

چگونه از بلوک‌ها محافظت می‌شود؟

پیش‌تر گفتیم دو جعبه داریم که یکی حاویِ عددِ ۲۰۸۹۳ و دیگری خالی است که باید شما محاسبه کنید. در حالتِ واقعی برای محاسبۀ شمارۀ مهر، سه جعبه نیاز است؛ دوتایشان پر و یکی خالی که باید شما محاسبه کنید. وقتی محتویات این سه جعبه به ماشین وارد می‌شود خروجی مورد انتظار تولید خواهد شد. محتویات یکی از جعبه که حاویِ تراکنش‌های صورت گرفته است. جعبۀ دومی حاوی شمارۀ مهر است و در اینجا جعبۀ سومی تعریف شده که حاوی خروجی ماشین برای صفحۀ قبلی است؛ یعنی کدِ هشِ بلوکِ قبلی.

بلاک چین

با این ترفند هر صفحه‌ای به صفحۀ قبلی خود وابسته می‌شود؛ بنابراین اگر کسی بخواهد صفحه‌ای را تغییر دهد باید محتویات و شمارۀ مهرِ بقیۀ صفحاتی که بعدازآن می‌آید را نیز تغییر دهد تا سازگاری همۀ صفحات حفظ شود و آب از آب تکان نخورد. دقیقاً مثل دومینو؛ اگر یکی از قطعات را عقب‌تر ببرید باید تمام قطعاتی که بعدازآن می‌آید را نیز عقب‌تر برانید تا بازی به هم نخورد. در مثالِ ما اگر یکی از ۱۰ نفر بخواهد صفحه‌ای را تغییر دهد باید تمامِ صفحات بعدی را تغییر دهد و برای هرکدام شمارۀ مهرِ جدیدی طراحی کند. این کار گرچه برای شبکه‌ای با ۱۰ نفر عضو چندان سخت نیست ولی برای شبکۀ عظیمِ بیت کوین با میلیون‌ها کاربر و بلوکِ زنجیر شده تقریباً غیرممکن است. فقط در یک صورت بیت کوین ناامن خواهد شد؛ زمانی که بیش از نصفِ کاربرانش ناتو از آب درآیند؛ یعنی مثلاً به‌جای ۱ نفر ۶ نفر از ۱۰ نفر اختلال‌گر شوند. این را اصطلاحاً مشکل ۵۱% می‌گویند. ولی معمولاً چنین اتفاقی نمی‌افتد. ویکی‌پدیا بر مبنای اعتماد ساخته شده و به موفقیت هم رسید. بلاک چین نیز بر همین اساس ساخته شده و تا امروز به‌درستی در حالِ فعالیت است.

آیا تا به ‌حال به این فکر کرده‌اید که فرآیند استخراج ارز دیجیتال چگونه روی یک بلاک چین کار می‌کند؟ یا اینکه چگونه تراکنش‌های شما تایید و به بلاک چین اضافه می‌شوند؟ برای پاسخ به این پرسش، لازم است که در ابتدا تعریفی ساده از ماینینگ داشته باشیم. به فرآیند معتبر ساختن تراکنش افراد دیگر توسط کامپیوتر و سپس افزودن آن‌ به یک لیست بلند و عمومی به نام بلاک چین که تراکنش‌های دیگر را نیز شامل می‌شود، «Mining» یا استخراج ارز دیجیتال می‌گویند. در حقیقت، ماینینگ ارزهای دیجیتال فرآیندی است که در آن تراکنش بین کاربران تایید شده و به دفترکل عمومی بلاک چین اضافه می‌شود. فرآیند ماینینگ همچنین وظیفه‌ معرفی کوین‌های جدید در جریان موجود را بر عهده دارد و به کریپتوکارنسی‌ها این امکان را می‌دهد تا به‌عنوان یک شبکه‌ غیرمتمرکز همتا به همتا، بدون نیاز به یک مقام مرکزی فعالیت کنند. افراد در صرافی‌ها، با انجام فرایندهای ماینینگ «کریپتوکارنسی پاداش» دریافت می‌کنند. جالب است بدانید که هر کسی با داشتن یک کامپیوتر و دسترسی به اینترنت می‌تواند به یک ماینر تبدیل شود. ماینرها عملکرد مهمی مانند حل مسائل ریاضی و تائید کردن تراکنش سایر کاربران از طریق اینترنت را در شبکه‌ بلاک چین ایفا می‌کنند. آنها از بلاک چین‌ها در برابر کلاه‌برداری و حملات هکرها محافظت کرده و عدم تمرکز شبکه را تضمین می‌کنند. اما باید بدانید که فرآیند ماینینگ همیشه سودآور نیست. بسته به عوامل مختلفی – مثلا اینکه کدام ارز دیجیتال را استخراج می‌کنید یا سرعت کامپیوتر و هزینه برق در منطقه‌تان چگونه است – ممکن است درنهایت هزینه‌ای که می‌کنید بیشتر از سود انجام این کار باشد. در این مقاله، به طور مفصل به سراغ استخراج ارزهای دیجیتال می‌رویم و این فرایند را برایتان توضیح می‌دهیم.

فرایند ماینینگ یا استخراج ارز دیجیتال چگونه انجام می‌شود؟

ماینینگ یا استخراج ارز دیجیتال

 طی ۷ مرحله فرآیند استخراج ارز دیجیتال را به شما توضیح می‌دهیم:

مرحله ۱: یک کاربر از طریق کریپتوکارنسی‌های موجود در کیف پول خود تراکنشی را انجام می‌دهد و سعی می‌کند تا ارز دیجیتال یا توکن مدنظر خود را به شخص دیگری ارسال کند.

مرحله ۲: این تراکنش از طریق برنامه‌ کیف پول پخش می‌شود و در آن لحظه منتظر می‌ماند تا توسط یک ماینر، روی این بلاک چین انتخاب شود. تا زمانی که ماینری آن را انتخاب نکرده است، این تراکنش در «استخر تراکنش‌های تأیید نشده» معلق می‌ماند. این استخر، مجموعه‌ای از معاملات تأیید نشده در شبکه است که در انتظار پردازش هستند. معاملات تأیید نشده، معمولاً در یک استخر بزرگ جمع‌آوری نمی‌شوند، بلکه بیشتر آن‌ها در استخرهای طبقه بندی شده‌ کوچک قرار می‌گیرند.

مرحله ۳: ماینرهای موجود در شبکه – که گاهی به آن‌ها نود نیز گفته می‌شود – تراکنش‌ها را از این استخرها انتخاب کرده و آن‌ها را به شکل یک «بلاک» درمی‌آورند. یک بلاک در اصل شامل مجموعه‌ای از تراکنش‌ها – که در این لحظه شامل تراکنش‌های تأیید نشده است – به‌علاوه‌ی برخی اطلاعات اضافی دیگر مانند امضای دیجیتال، زمان‌سنج و غیره می‌شود. هر ماینر، بلاک تراکنش‌های خود را ایجاد می‌کند و چندین ماینر می‌توانند تراکنش مشابهی را انتخاب کنند که در بلاک آن‌ها گنجانده شود. برای مثال: دو ماینر A و ماینر B را در نظر بگیرید، هر دو ماینر A و B می‌توانند تصمیم بگیرند که تراکنش X را در بلاک خود بگنجانند. هر بلاک چین، حداکثر اندازه‌ بلاک خاص خود را دارد. در بلاک چین بیت کوین، حداکثر اندازه بلاک، ۱ مگابایت داده است. ماینرها قبل از افزودن تراکنش به بلاکشان، باید بررسی کنند که آیا این تراکنش – با توجه به تاریخچه‌ی بلاک چین – برای اجرا واجد شرایط است یا خیر. اگر تراز کیف پول فرستنده‌ ارز، با توجه به سوابق موجود در بلاک چین، از بودجه کافی برخوردار باشد، تراکنش معتبر تلقی می‌شود و می‌توان آن را به بلاک اضافه کرد. ماینرها معمولاً تراکنشی را در الویت قرار می‌دهند که هزینه‌ی تراکنش بالایی داشته باشد، زیرا در این صورت پاداش بالاتری را برای آن‌ها فراهم می‌کند.

مرحله ۴: ماینرها با انتخاب تراکنش‌ها و افزودن آن‌ها به بلاک خود، بلاکی از تراکنش‌ها را ایجاد می‌کنند. آنها در بلاک چین برای اضافه کردن این بلاک از تراکنش‌ها به یک امضا نیاز دارند. این امضا که به آن اثبات کار یا «proof of work» نیز گفته می‌شود با حل یک مسئله‌ بسیار پیچیده‌ ریاضی ساخته شده و برای هر بلاک از تراکنش‌ها منحصر به فرد است. هر بلاک یک مسئله‌ ریاضی متفاوت دارد. بنابراین هر ماینر روی یک مسئله متفاوت و مختص به بلاک خود، کار خواهد کرد. حل کردن هرکدام از این مسائل به اندازه‌ای دشوار است که برای حل آن باید از قدرت محاسباتی بالا و برق بسیار زیادی استفاده شود. این همان فرایندی است که به آن ماینینگ می‌گویند.

ماینینگ یا استخراج ارز دیجیتال

مرحله ۵: ماینری که بتواند اولین امضای واجد شرایط را برای بلاک خود پیدا کند، این بلاک و امضای آن را برای سایر ماینرها منتشر خواهد کرد.

مرحله ۶: اکنون باید سایر ماینرها صحت امضا را با استفاده از داده‌های بلاک پخش شده، تأیید کنند و بررسی نمایند که آیا هش خروجی با امضای موجود مطابقت دارد یا خیر. اگر تطابق داشته باشد، سایر ماینرها اعتبار آن را تأیید می‌کنند و درنتیجه این بلاک می‌تواند به بلاک چین اضافه شود. در واقع، ماینرها به اجماعی می‌رسند که همگی با یکدیگر توافق نظر دارند، ازاین‌رو به آن «الگوریتم اجماع» می‌گویند. در حقیقت امضا، اثبات کار ‌صورت گرفته و قدرت محاسباتی استفاده شده است. اکنون این بلاک می‌تواند به بلاک چین اضافه شده و به تمام نودهای دیگر در شبکه فرستاده شود. نودهای دیگر نیز این بلاک را می‌پذیرند و تا زمانی که تراکنش‌های موجود در بلاک به‌درستی با ترازهای کیف پول فعلی – تاریخچه‌ی تراکنش – در آن مقطع زمانی مطابقت داشته باشند، آن را در داده‌های تراکنش خود ذخیره می‌کنند.

مرحله ۷: بعدازاینکه یک بلاک به زنجیره اضافه شد، هر بلاک دیگری که پس‌ازآن اضافه می‌شود، «تأییدیه» برای آن بلاک به‌حساب می‌آید. به عنوان مثال، اگر تراکنش شما در بلاک ۵۰۲ ثبت شده باشد و بلاک چین دارای ۵۰۷ بلاک باشد، به این معناست که تراکنشتان ۵ تائیدیه – ۵۰۲ تا ۵۰۷ – دارد. دلیل اینکه به آن تأییدیه گفته می‌شود این است که هر بار که بلاک دیگری پس‌ازآن افزوده شود، بلاک چین مجددا در خصوص تاریخچه تراکنش – ازجمله تراکنش و بلاک شما – به‌طور کامل به اجماع می‌رسد. درنتیجه می‌توانید بگویید تراکنش شما ۵ بار توسط بلاک چین تأیید شده است. این درواقع همان چیزی است که سایت «Etherscan» هنگام نشان دادن جزئیات تراکنشتان، به آن اشاره می‌کند. هرچه تراکنش شما تأییدیه بیشتری بگیرد، یعنی هرچه یک بلاک عمیق‌تر در زنجیره جای گرفته باشد، تغییر آن برای هکرها بسیار سخت‌تر خواهد بود. پس‌ازاینکه یک بلاک جدید به بلاک چین اضافه شد، تمام ماینرها باید مجددا از مرحله سوم شروع کنند و یک بلاک جدید از تراکنش‌ها را تشکیل دهند.

استخر استخراج چیست و چه کاربردی دارد؟

ماینینگ یا استخراج ارز دیجیتال

بااینکه پاداش بلاک به ماینری که اولین مقدار هش معتبر – امضای واجد شرایط – را پیدا کرده است تعلق می‌گیرد، اما احتمال پیدا کردن این هش برابر با بخشی از قدرت ماینینگ کل در شبکه است. درنتیجه ماینرها با دارا بودن درصد کمی از قدرت ماینینگ، شانس بسیار کمی برای کشف بلاک بعدی دارند. استخرهای استخراج برای حل این مشکل ایجاد شده‌اند. «استخر استخراج» به معنای استخری از منابع ارائه شده توسط ماینرها – که قدرت پردازششان را از طریق یک شبکه به اشتراک می‌گذارند – است که در آن پاداش به‌طور مساوی – البته با توجه به میزان کاری که در جهت یافتن احتمالی یک بلاک انجام می‌دهند – بین همه افراد حاضر در استخر تقسیم می‌شود. در استخر استخراج شانس بیشتری برای کسب پاداش وجود دارد، هرچند که باید این پاداش بر اساس شرایط از پیش تعیین‌شده بین اعضای استخر به اشتراک گذاشته شود.

ماینینگ یا استخراج ارز دیجیتال

قبل از انتخاب یک استخر استخراج نکته‌های زیر را در نظر بگیرید 

سازگاری زیرساخت

در حال حاضر باوجود صدها دستگاه ماینینگ در بازار و دستگاه‌های پیشرفته و مدرنی که هر روز در فروشگاه‌ها عرضه می‌شوند، بسیار مهم است که در ابتدا بررسی کنید آیا این دستگاه ماینینگ با نیازمندی‌های استخر مدنظرتان سازگار است یا خیر. به‌عنوان مثال، «Slushpool» که یکی از قدیمی‌ترین استخرهای ماینینگ است، در خصوص استفاده از CPU،GPU یا ماینینگ مبتنی بر تلفن‌های هوشمند به طور شفاف، نکات موردنیاز خود را ذکر کرده است که قبل از هر چیز باید این الزامات را مطالعه کنید. ممکن است یک استخر از تمام پکیج‌های نرم‌افزاری ماینینگ پشتیبانی نکند و در استخری دیگر شاید نیاز باشد تا فقط از نرم‌افزار سازگار با آن استخر استفاده شود. همچنین برخی از استخرها ممکن است حداقل سرعت اتصال شبکه به سرور استخر را تعیین کرده باشند. به همین دلیل باید در ابتدا سرعت اینترنت در دسترس ماینر، تائید شود.

مکانیسم تقسیم وظایف

استخرهای مختلف برای تقسیم کار بین ماینرها، از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند. برای مثال استخر A دارای ماینرهای قوی‌تر و استخر B ماینرهای ضعیف‌تری دارد. الگوریتم مورد اجرا روی سرور استخر A باید به‌ اندازه کافی کارآمد باشد تا وظایف ماینینگ را به‌طور مساوی توزیع کند. یکی از روش‌های متداولش این است که وظایف دشوارتر را به استخر قوی‌تر A و وظایفی که نسبتاً آسان‌تر هستند را به استخر ضعیف B اختصاص می‌دهند. چنین کاری یکنواختی را در فرکانس‌های ارتباطی متوسط ایجاد می‌کند. این فرکانس‌های ارتباطی متوسط، بین ماینرهای مختلف با ظرفیت‌های گوناگون در شبکه جریان دارند. به‌عنوان مثال، Slushpool از یک الگوریتم طراحی شده‌ ویژه به نام VarDiff (Variable Difficulty Algorithm) استفاده می‌کند که کار زیادی را به هر یک از ماینرها اختصاص می‌دهد.

درنتیجه این امکان ایجاد می‌شود تا نتایج هر ۱۶ الی ۲۰ بار در دقیقه به استخر ارسال شوند. دست آخر نیز جریانی متعادل از داده‌های هش به سمت سرور استخر ایجاد می‌شود. بنابراین هر یک از ماینرها شانس عادلانه‌ای برای دریافت پاداش دارند. قبل از پیوستن به یک استخر استخراج، یک ماینر باید به یکنواختی در وظایف هش که بدون توجه به قدرت ماینینگ دستگاه شرکت کننده توسط سرور استخر، اختصاص داده می‌شود توجه داشته باشد. تصور کنید به استخری پیوسته‌اید که بر اساس دستگاه‌های پرسرعت الویت بندی را انجام می‌دهد. باوجود اینکه ممکن است در حال حاضر جدیدترین و سریع‌ترین ماینر استخر باشید، اما این امکان وجود دارد که فردا دستگاه‌های جدید و قدرتمندتری به استخر بپیوندند و مزیتتان را از شما بگیرند. درنتیجه دقت کنید که مکانیزم استخر مورد نظرتان فرصت برابری را برای همه ایجاد کند.

شفافیت استخر توسط اپراتور

اپراتور استخر استخراج ارز دیجیتال، وظایف خاصی را انجام می‌دهد. انجام این وظایف برای اطمینان از شفافیت و قابلیت اعتماد بین اعضای ماینینگ مورد نیاز است. به‌عنوان مثال چگونه یک ماینر متوجه می‌شود، نرخ هشی که در این سطح از استخر اعلام شده عادلانه است؟ استخرهای ماینینگ تدابیر مختلفی را به کار می‌گیرند، مثلا برای ایجاد شفافیت، نمایی از سیستم اطلاعاتی را به ماینرها ارائه می‌دهند. ماینرها باید به دنبال وجود چنین شفافیتی در داده‌ها باشند و به استخرهایی بپیوندند که جریان کاری شفاف‌تری دارند. به‌ عنوان مثال، Slushpool یک «Hash Rate Proof (اثبات نرخ هش)» را ارائه می‌دهد که هدف آن جمع‌آوری و تأیید صحت داده‌هایی با ویژگی‌های منحصر به فرد است. این ارائه به ماینرها کمک می‌کند تا در ازای پرسش‌هایشان در مورد وظایف اپراتور استخر، به پاسخی عادلانه برسند.

پایداری و استحکام استخر

یکی دیگر از نکات مهمی که باید قبل از پیوستن به یک استخر استخراج در نظر بگیرید، ارزیابی امنیت آن است. آیا این استخر اتصالی مطمئن را ارائه می‌دهد یا از اتصال باز پشتیبانی می‌کند؟ آیا این استخر در برابر حملات DDoS که با افزایش فعالیت‌های استخر متداول شده‌اند، آسیب‌پذیر است؟ و در صورت هک شدن، آیا این استخر استخراج می‌تواند در برابر حملات ایستادگی و آن را متوقف کند؟

ساختار هزینه استخر

در کنار استخرهایی که مبلغی جزئی از شرکت‌کنندگان برای استفاده از خدمات استخر ماینینگ دریافت می‌کنند، استخرهایی وجود دارند که به هیچ وجه هزینه‌ای ندارند. بااین‌حال، ماینرها باید به ساختار هزینه و طریقه‌ محاسبه‌ پرداختشان توجه داشته باشند چون ممکن است هزینه‌های دیگری را نیز دربر بگیرند. برخی از استخرهایی که هیچ‌گونه هزینه‌ای ندارند ممکن است فقط برای مدت‌زمان محدودی خدمات خود را به شما ارائه دهند و بعد از آن به‌صورت شارژ هزینه دریافت کنند. درحالی‌که برخی دیگر ممکن است هزینه‌ ثابت یا پیاپی را به‌صورت جداگانه با نام «کمک مالی (donation)» از شما طلب کنند. در برخی از استخرها نیز شما باید نرم افزار آن را به جای سرور استخر، روی دستگاه خودتان اجرا کنید که این شرایط، هزینه‌ ورودی بالایی را برای شما به عنوان یک ماینر به دنبال خواهد داشت.

آیا اندازه‌ استخرهای استخراج اهمیت دارد؟

ماینینگ یا استخراج ارز دیجیتال

بسیاری از افراد تصور می‌کنند که اندازه‌ استخر اهمیت چندانی ندارد. اما استخرهای بزرگ‌تر به دلیل داشتن قدرت محاسباتی بالاتر، احتمال بیشتری برای یافتن بلاک‌ها آن هم به‌طور منظم دارند. استخرهایی با اندازه‌ کوچک‌تر ممکن است زمان طولانی‌تری را در این پروسه طی کنند. در حقیقت، اگر یک بازه زمانی طولانی را در نظر بگیریم، اندازه‌ استخرها در پیدا کردن یک بلاک اهمیتی ندارند و نرخ موفقیت در استخرهای کوچک و بزرگ، یکسان است. اگر پرداخت‌های نامنظم در طی یک دوره زمانی طولانی برایتان مناسب است، استخرهای کوچک‌تر پرداخت بالاتری را ارائه می‌دهند. در مقابل، کسی که به درآمد پایدار و با احتمال بالاتری نیاز دارد، می‌تواند استخر بزرگ‌تر البته با پرداختی کمتر را انتخاب کند. بااین‌حال، در نظر داشته باشید که اندازه‌ یک استخر استخراج به میزان قابل‌اعتماد بودن آن نیز اشاره دارد.

هوشمندانه ماینینگ کنید

موفقیت در ماینینگ مستلزم تلاش‌های محاسباتی، شانس و داشتن صبر بسیار است. درحالی‌که استخرهای استخراج ممکن است با ارائه‌ یک مجموعه‌ آماده، برخی موارد را برای ماینرها آسان‌تر کنند، اما درعین‌حال نیز سطح دیگری از بررسی‌ها را اضافه می‌کنند. با استفاده از نکاتی که در این مقاله بیان شد، ماینرها باید استخری را انتخاب کنند که متناسب با نیازشان باشد.

اتریوم چیست؟ اولین پرسشی است که افراد نا آشنا با ارزهای دیجیتال از خودشان می‌پرسند. در واقع اتریوم یا (Ethereum)، نسل دوم ارزهای دیجیتال است. این ارز تازه نفس، با هدف هوشمندسازی فرایندها و ایجاد فضایی برای اجرای برنامه‌های غیر متمرکز و خودکار ایجاد شد. اتریوم در تاریخ ۳۰ جولای ۲۰۱۵ و به سرپرستی جوان ۲۳ ساله روسی، «ویتالیک بوترین» پا به عرصه ارزهای دیجیتال گذاشت.

اتریوم چیست؟

می‌‌توان به گونه‌ای دیگر و زبانی ساده‌تر به پرسش «اتریوم چیست؟» پاسخ داد و آن را تعریف کرد. مثلا می‌توانیم بگوییم: «اتریوم یک پلتفرم آزاد مبتنی بر فن آوری بلاک چین است که توسعه دهندگان را قادر می‌سازد تا برنامه‌های غیر متمرکز خود را روی آن پیاده سازی کنند.» شاید این پرسش هم برایتان پیش بیاید که: «آیا اتریوم شبیه بیت کوین است؟» در پاسخ باید بگوییم که هم بله و هم نه. در واقع اتریوم هم مانند بیت کوین می‌تواند به عنوان ارز دسته‌بندی شود اما کاربردهای اتریوم بسیار متفاوت‌تر از بیت کوین است. برای درک بهتر اتریوم ابتدا بهتر است کمی با بلاک چین و نحوه کار آن آشنا شوید.

اتریوم و بیت کوین چه شباهت‌هایی به هم دارند؟

بلاک چین بیت کوین برای پیگیری مالکیت پول دیجیتال – بیت کوین – استفاده می‌شود. اما بلاک چین اتریوم برای اجرای کد‌های برنامه نویسی برنامه‌های غیرمتمرکز طراحی شده است. مانند بیت کوین، اتریوم نیز یک بلاک چین توزیع شده عمومی است. اگر چه تفاوت‌های فنی زیادی بین این دو وجود دارد اما مهمترین تفاوت این دو اهداف و قابلیت‌هایشان است. بیت کوین یک برنامه کاربردی خاص از فناوری بلاک چین است. در واقع بیت کوین با هدف ایجاد یک سیستم پرداخت جهانی، همتا به همتا و غیرمتمرکز ایجاد شده است.
برای درک بیشتر این موضوع، بلاک چین بیت کوین را سیستم عاملی در نظر بگیرید که فقط یک نرم افزار به نام بیت کوین روی آن اجرا می‌شود. در نقطه مقابل، بلاک چین اتریوم را سیستم عاملی در نظر بگیرید که هزاران نرم افزار و سرویس مختلف می‌توانند روی آن فعالیت کنند. با این حساب، درک مفهوم «توکن» برایتان آسان‌تر خواهد شد. در واقع یک توکن‌، ارز برنامه‌‌ای غیرمتمرکز است که خودش بلاک چین خصوصی ندارد و از بلاک چین‌های دیگر مثل اتریوم استفاده می‌کند.
در بلاک چین اتریوم، به جای کار برای استخراج بیت کوین، ماینرها برای یک ارز دیجیتال رمزنگاری شده به نام «اتر» که شبکه را تامین می‌کند، کار می‌کنند. اتر یک ارز دیجیتال تجاری و قابل حمل است که برای پرداخت هزینه‌های تراکنش نرم افراز مورد نظر، توسط توسعه دهندگان نرم افزار، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آیا بیت کوین و اتریوم، آینده مشترکی دارند؟

بیت کوین پیشگام ارزهای دیجیتال است؛ این شبکه نوعی نرم افزار روی یک بلاک چین است. با این حال، بیت کوین فقط یک نرم افزار است. مثلا ایمیل یکی از کاربرد‌های اینترنت است اما فقط یکی از هزاران کاربرد این فناوری است. دکتر «گاوین وود» از بنیان‌گذاران اتریوم در این باره می‌گوید: «تصور کنید در خیابان هستید و می‌خواهید تاکسی بگیرید. از اسنپ درخواست خودرو  می‌کنید و یک ماشین خودران – بدون راننده – شما را سوار می‌کند. تاکسی شما را به یک پمپ بنزین می‌برد و هزینه سوخت را از پول مسافرهای قبلی‌اش پرداخت می‌کند. سپس شما را به مقصدتان می‌رساند و کرایه سفرتان هم از کیف پول الکترونیکی‌ شما پرداخت می‌شود. در زمانی که تاکسی در حال رساندن شما به مقصد است، به صورت خودکار هزینه بیمه سالیانه و بدهی ماهانه مالک خود را هم می‌پردازد. بعد از پیاده کردن شما هم به یک تعمیرگاه می‌رود تا عیب‌های احتمالی اتومبیل را تعمیر کند.» شاید با خودتان فکر کنید که این‌ها صحنه‌ای از یک فیلم علمی و تخیلی باشند، اما این آینده جهان است. قراردادهای هوشمند می‌توانند آینده جهان را بسازند.

قرارداد هوشمند چیست؟

قرارداد هوشمند یا (smart contract) یک پروتکل است که از آن برای تنظیم قراردادها استفاده می‌شود. در واقع قرارداد هوشمند، یک پروتکل ویژه است که برای مشارکت، تأیید یا اجرای مفاد یک قرارداد خاص، فعال می‌شود. قراردادهای هوشمند، معامله‌ها و فرایندها را به صورت کاملا تضمینی و بدون حضور اشخاص ثالث انجام می‌دهند. فعالیت و ثبت‌های قرارداد هوشمند، قابل پیگیری و غیر قابل برگشت هستند. این قراردادها به طور خودکار، شامل تمام اطلاعات مربوط به شرایط قرارداد و اجرای تمام اقدامات هدف گذاری شده می‌شوند.

قراردادهای هوشمند چگونه کار می‌کنند؟

اجازه بدهید برای درک بهتر قراردادهای هوشمند مثالی ساده بزنیم. قراردادهای هوشمند را می‌توان مثل دستگاه‌های فروش خودکار در نظر گرفت. وقتی شما می‌خواهید از این دستگاه‌ها یک نوشابه بخرید، اول پول را وارد دستگاه می‌کنید. بعد از آن دستگاه به صورت خودکار پول شما را پردازش می‌کند و نوشابه را تحویل می‌دهد. اگر از مسائل فنی فاکتور بگیریم، قرارداد‌های هوشمند هم تقریبا مانند دستگاه‌های فروش خودکار کار می‌کنند. قراردادهای هوشمند، بدون نیاز به افراد یا سازمان‌های واسطه، فرایند پرداخت یا اجرای یک قرارداد را پردازش کرده و در صورت صحیح بودن مفاد قرارداد مشخص شده، فعالیت را انجام می‌دهند. در واقع تنها کاری که این دستگاه‌ها انجام می‌دهند، اجرای خودکار دستورالعمل‌های داده شده به آن‌ها است.

دستورالعمل‌های خودکار قرارداد‌های هوشمند، چگونه انجام می‌شوند؟

در ابتدا، دارایی‌ها و شرایط قرارداد کدگذاری می‌شوند و در بلاک چین قرار می‌گیرند. این قرارداد بین نودهای پلتفرم توزیع و چندین بار کپی شده است. بعد از اینکه پردازش انجام شد، قرارداد مطابق با شرایط مشخص شده اجرا می‌شود. از زمان هوشمند سازی فرایند‌ها زمان زیادی می‌گذرد با این وجود، بزرگ‌ترین تفاوت فرایند قراردادهای هوشمند با فرایندهای معمولی در اینترنت، غیرمتمرکز بودن و عدم بازگشت آن است. مثلا تراکنش‌های بانکی به صورت هوشمند انجام می‌گیرند اما بانک مرکزی می‌تواند از انجام یک تراکنش جلوگیری کند. در قراردادهای هوشمند، شخص یا نهادی قادر به کنترل یک قرارداد نیست و وقتی مفاد یک قرارداد صحیح باشد، این قرارداد به صورت کاملا خودکار اجرا می‌شود.
با وجود این که تمام بلاک چین‌ها توانایی پردازش کد را دارند ولی بیشتر آن‌ها به شدت محدود هستند. اما بلاک چین اتریوم متفاوت است. اتریوم به جای ارائه مجموعه‌ای از عملیات‌های محدود، به توسعه دهندگان اجازه می‌دهد تا نرم افزارهای خودکار را روی بلاک چین خود اجرا کنند. بلاک چین اتریوم برای همه کسانی که بتوانند برنامه غیرمتمرکزی ارائه دهند، قابل استفاده است.

ماشین مجازی اتریوم چیست؟

ماشین مجازی اتریوم یا (EVM) یک نرم افزار کاملا تورینگ است و روی شبکه اتریوم اجرا می‌شود. این سیستم صرف نظر از زبان برنامه نویسی به هر میزان که کاربر بخواهد زمان و حافظه در اختیارش قرار می‌دهد. ماشین مجازی اتریوم روند ایجاد برنامه‌های بلاک چینی را بسیار آسان‌تر و کارآمد‌تر از همیشه می‌کند. به جای اینکه برای هر برنامه یک بلاک چین ایجاد کنید می‌توانید از بلاک چین اتریوم برای هزاران برنامه بهره بگیرید.

اتریوم در چه زمینه‌های کاربرد دارد؟

پلتفرم اتریوم، توسعه دهندگان را قادر می‌سازد تا برنامه‌های کاربردی غیر متمرکز را ایجاد و راه اندازی کنند. یک برنامه غیر متمرکز یا به اختصار «Dapp» می‌تواند بدون نیاز به واسطه‌ها و با استفاده از توزیع جمعی یک عمل مخصوص را انجام دهد. برای مثال بیت کوین یک Dapp است که کاربران می‌توانند توسط آن دارایی‌های دیجیتالی به اسم بیت کوین را به صورت همتا به همتا منتقل کنند.

مزایای پلتفرم غیرمتمرکز اتریوم چیست؟

چون برنامه‌های غیر متمرکز در بلاک چین اجرا می‌شوند، در نتیجه از تمام ویژگی‌های بلاک چین نیز می‌توانند استفاده کنند. مثلا:

  • غیر قابل تغییر بودن

 واسطه‌ها و افراد ثالث نمی‌تواند هیچ تغییری در داده ها ایجاد کنند.

  • غیرقابل دستکاری و نفوذ

برنامه‌ها بر اساس اجماع شبکه فعالیت می‌کنند. بنابراین امکان سانسور، نفوذ به شبکه یا حذف داده‌ها وجود ندارد.

  • امن

بدون نهاد مرکزی و تضمین شده توسط رمزنگاری‌ها است.

  • همیشه فعال

برنامه‌ها هرگز متوقف نمی‌شوند و هیچ کس قادر به جلوگیری از فعالیت آنها نیست.

هر خدمت متمرکزی می‌تواند توسط اتریوم غیرمتمرکز شود. خدمات بزرگی مثل پرداخت‌ها، بیمه،‌ رای‌گیری و بسیاری از خدماتی که اکنون توسط واسطه‌ها انجام می‌شوند، با بلاک چین تمرکز زدایی خواهند شد.

ضعف برنامه‌های غیر متمرکز چیست؟

عامل انسانی

کد قرارداد‌ها توسط برنامه نویسان نوشته می‌شود. به همین دلیل، احتمال اشتباه وجود دارد. اگر قرارداد هوشمند در بلاک چین ثبت شود، دیگر نمی‌توان آن را تغییر داد. مثال خوبی از خطای انسانی پروژه «DAO» است. اشتباه‌های برنامه نویسان در کدنویسی مشکلات زیادی را به وجود آورد؛ به طوری که برخی هکرها از اشتباه‌های برنامه نویسی سو استفاده کردند و ۶۰ میلیون دلار را به سرقت بردند.

وضعیت قانونی

در حال حاضر، قراردادهای هوشمند توسط همه دولت‌ها مورد قبول نیستند. بنابراین اگر نهادهای دولتی تصمیم به ایجاد یک چارچوب قانونی برای قراردادهای هوشمند داشته باشند، مسائل جدیدی به وجود خواهد آمد.

هزینه‌های پیاده سازی

قراردادهای هوشمند بدون برنامه نویسی قابل اجرا نیستند. باید یک یا چند برنامه نویس ماهر داشته باشید تا قراردادهای هوشمند به خوبی تنظیم شوند. البته چند ماه پیش سرویس‌هایی برای ایجاد قرارداد‌های هوشمند توسط کاربران عادی ایجاد شده است. به این ترتیب کاربران خواهند توانست با چند کلیک بعضی از قراردادهای هوشمندشان را تنظیم کنند. البته این سرویس‌ها هنوز به صورت آزمایشی فعالیت می‌کنند.

دوو یا سازمان مستقل غیرمتمرکز چیست؟

سازمان‌های مستقل غیرمتمرکز یا (Decentralized Autonomous Organizations) را نیز می‌توان در اتریوم پیاده سازی کرد. این ویژگی به اختصار «DAO» خوانده می‌شود. DAO یک سازمان کاملا مستقل، غیرمتمرکز و بدون رهبری واحد است که توسط کد برنامه نویسی روی مجموعه‌ای از قراردادهای هوشمند نوشته شده و روی بلاک چین اتریوم اجرا می‌شود. این کد برای جایگزینی قوانین و ساختار یک سازمان قدیمی طراحی شده است. یک شکاف DAO باعث شد که بلاک چین جدیدی به وجود بیاید و به دنبال آن «اتریوم کلاسیک» هم پدید آید. در واقع اتریوم قدیمی را اتریوم کلاسیک می‌گویند و اتریوم جدیدی که از DAO به وجود آمد را مورد استفاده قرار دادند.

راهنمای گام به گام استفاده از کیف پول اتریوم 

مای اتر ولت (MyEtherWallet) یک کیف پول تحت وب نیست و هیچ‌گاه به شما اجازه ساخت یک اکانت برای ذخیره سرمایه‌های خود روی سرورهایش را نخواهد داد. این کیف پول در واقع به شما امکان ایجاد کیف پول خودتان را می‌دهد تا هرجایی که تمایل دارید آن را ذخیره کرده و از آن محافظت نمایید؛ زمانی‌هایی هم که نیاز دارید با استفاده از بلاک چین تراکنش‌های خود را کامل کنید. در ادامه راهنمایی جامع برای استفاده از این بستر را در اختیار شما قرار خواهیم داد. آموزش‌های ساخت کیف پول جدید، تهیه نسخه پشتیبان و چگونگی انتقال در ادامه برای شما آماده‌ شده است.
اگر می‌خواهید کیف پول جدیدی ایجاد کنید، تنها کافی است به وب‌سایت MyEtherWallet بروید. دقت داشته باشید که حتما آدرس (MyEtherWallet.com) یعنی آدرس اصلی این سایت را در مرورگر وارد کنید و برای ورود به سایت از جستجوی گوگل استفاده نکنید. بعضی افراد سودجو با ساخت آدرس‌های تقریبا مشابه،‌ کیف پول‌های غیر معتبری با همین نام ایجاد کرده‌اند. در گام بعدی با انتخاب یک رمز عبور قدرتمند، روی گزینه «Create New Wallet» یا همان ایجاد کیف پول، کلیک کنید.

مرحله دوم: در این مرحله، کیف پول شما ساخته شده و حالا باید فایل «keystore» کیف پول خودتان را دانلود کرده و آن را ذخیره کنید. اکنون با این فایل و پسوردی که برای آن انتخاب کرده‌اید می‌توانید کیف پولتان را اجرا کنید و در انواع نرم افزارها به مبالغ کیف پولتان دسترسی داشته باشید. از این فایل تعداد زیادی کپی بگیرید و آن را گم نکنید زیر در صورت مفقود شدن قابل دریافت مجدد نخواهد بود. این فایل را برای کسی ارسال نکنید. داشتن این فایل به همراه پسوردش به منزله در اختیار داشتن تمام دارایی اتریوم و توکن‌های کیف پول ساخته شده شما است. پس از دانلود فایل «keysore» روی «I understand, Continue» کلیک کنید تا به مرحله بعد بروید.

مرحله سوم : در این مرحله کلید خصوصی یا «Private key» کیف پول ساخته شده، به شما نمایش داده می‌شود. در صورت فراموشی پسورد یا گم کردن فایل keystore، با کلید خصوصی می‌توانید به ولت دسترسی پیدا کنید. کلید خصوصی خود را در یک مکان امن یادداشت کنید. به هیچ عنوان این کلید خصوصی را با کسی به اشتراک نگذارید. با داشتن کلید خصوصی می‌توانید کیف پول ساخته شده را در همه برنامه‌های کیف پول فراخوانی و مبالغ را کنترل کنید. پس از ذخیره کلید خصوصی روی «Save Your Address» کلیک کنید تا به مرحله بعد بروید.

مرحله چهارم: پس از  طی کردن این مراحل، برای مشاهده آدرس کیف پولتان می‌توانید آن را با یکی از روش‌های گفته شده فراخوانی کنید.

به عنوان مثال ما در اینجا روش فایل Keystore را انتخاب می‌کنیم:

حالا ولت شما باز می‌شود و می‌توانید آدرس کیف پول خودتان را ببینید. می‌توانید از این آدرس برای دریافت اتریوم و البته توکن‌های مختلف مانند EOS، ترون و … استفاده کنید.

بخش دوم: ارسال تراکنش

مرحله یک: درست از لحظه ایجاد کیف پولتان می‌توانید تراکنش‌های خود را انجام دهید. تنها کافی است فایل کلیدهای خصوصی خود را در مای اتر ولت، Geth یا Mist بارگذاری کنید. با کلیک روی گزینه «Send Transaction» یا ارسال تراکنش، نوع کلیدهای خصوصی مورد استفاده (متنی، رمزنگاری‌شده، فایل .JSON) را انتخاب کرده و روی گزینه «Select Wallet File» یا انتخاب فایل کیف پول کلیک کنید.

مرحله دو: کیف پول مورد نظرتان را انتخاب کنید. همچنین با نگاه کردن به نام فایل و اضافه کردن عبارت «۰x» به ابتدای آن می‌توانید چک کنید که آدرس کیف پول متعلق به همان کلیدها است یا خیر. کلیدهای خصوصی «Mist» معمولاً در «folder.» ذخیره خواهند شد. به مجرد اینکه کلیدهای خصوصی درست را انتخاب کردید، رمز موردنظرتان را وارد نموده و روی گزینه «Unlock Wallet» یا باز کردن کیف پول کلیک کنید.

مرحله سه: حالا تنها کافی است بخش‌های مربوط به کیف پولی که قصد انتقال به آن را دارید پر کرده و مبلغ مورد نظرتان را وارد نمایید. سپس روی گزینه «Generate Transaction» یا ایجاد تراکنش و پس‌ از آن «Send Transaction» یا ارسال تراکنش کلیک کنید.